Oś Czasu – Strona 29 – Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

1792

14 lipca

Pod Wojszkami (k. Płoskowa) oddział 500 jeźdźców z pułku straży przedniej gen. adiut. Michała Kirkora został wciągnięty w zasadzkę przez Kozaków dońskich płk. Popowa. Za wycofującymi się Litwinami ruszyli w pościg strzelcy dowodzeni przez gen. mjr. Fiodor

18 lipca

Bitwa pod Dubienką.

W czasie wojny w obronie Konstytucji 3 Maja polska dywizja gen. mjr. Tadeusza Kościuszki stoczyła całodzienną walkę z czterokrotnie liczniejszym korpusem rosyjskim gen. mjr. Michaiła Kachowskiego. Starcie rozpoczęło kilkugodzinne bombardowanie umocnionych pozycji polskich przez Rosjan. Następnie do ataku na Polaków ruszyły, wspierane przez 3 pułki kozackie i Grenadierów Syberyjskich, Pułki Grenadierów Kijowskich i Fangaryjskich. Po załamaniu się tego natarcia, polskie prawe skrzydło obeszli, dzięki przekroczeniu granicy polsko-austriackiej, prowadzeni przez płk. Palembacha pułki Jegrów Konnych Jelizawetgradzkich…
Read More

23 lipca

Król Stanisław August Poniatowski przystąpil do konfederacji targowickiej. Jako wyraz protestu do dymisji podało się 200 oficerów, w tym ks. Józef Poniatowski i Tadeusz Kościuszko.

23 lipca

Gen. por. Iwan Fersen pokonał pod Brześciem Litewskim kolumnę wojsk litewskich gen. lejt. Szymona Zabiełły. Litewskie oddziały, mniej liczne od Rosjan, odparły 4 szturmy nieprzyjaciela. Dopiero piąty, wobec kończącej się amunicji u Litwinów, doprowadził do opanowania miasta i przepraw na Bugu. Bohaterstwem wyróżnił się kpt. Antoni Kamiński, którego oddział broniący podejść do rzeki, otoczony przez kilkunastokrotnie silniejszych Rosjan został rozbity dopiero po kilku zmasowanych atakach oraz kpt. Florian Traskowski, który z podległymi sobie artylerzystami i…
Read More

24 lipca

Podczas wojny w obronie Konstytucji 3 Maja pod Krzemieniem awangarda armii rosyjskiej pod wodzą gen mjr. Fiodora Denisowa, uderzająca na Rzeczpospolitą od strony Białorusi podjęła próbę przeprawienia się przez most na Bugu. Strzegące mostu wojska litewskie pod dowództwem gen. lejt. Michała Zabiełły, początkowo zaskoczone, zostały odrzucone przez Rosjan. Ostatecznie jednak, po opanowaniu paniki, liczniejsze oddziały litewskie powstrzmały i pobiły rosyjski oddział. Jedynie niedołężnemu dowództwu gen. Zabiełły Rosjanie zawdzięczali wycofanie się na wschodni brzeg rzeki.

26 lipca

Ostatnie starcie w wojnie w obronie Konstytucji 3 Maja.

Pod Markuszowem, w połowie drogi z Puław do Lublina 12 szwadronów kawalerii polskiej pod osobistym dowództwem naczelnego wodza armii koronnej ks. Józefa Poniatowskiego stoczyło walkę z oddziałem gen. mjr. Iraklija Markowa. Mimo obowiązującego rozejmu, starcie zainicjował sam ks. Józef Poniatowski, który nad ranem 26 lipca uderzył na kozaków dońskich, gdy dotarła do niego wieść o dokonywanych przez nich rabunkach. Ks. Poniatowski uderzył na czele drobnego oddziału kawalerii (feldwach). Za nim ruszyło 12 szwadronów kawalerii narodowej.…
Read More

1793

23 stycznia

Zawarcie między Rosją a Prusami traktatu sankcjonującego II rozbiór Polski.

25 marca

Król Prus Fryderyka Wilhelma II wydał patent inkorporacyjny, w którym wezwał wszystkich mieszkańców, zajętych przez wojska pruskie ziem w wyniku II rozbioru Polski, do złożenia hołdu.

28 marca

Kapitulacja Gdańska przed oddziałami pruskimi. Według postanowień II rozbioru Gdańsk został przyznany Królestwu Prus. Niezadowoleni Gdańszczanie podjęli spontaniczną obronę miasta przed wkraczającym wojskiem pruskim. Walki trwały przez kilka godzin.

21 czerwca

Ostatni sejm Rzeczypospolitej.

W II połowie XVIII w. osłabiona Rzeczpospolita stała się terenem ekspansji mocarstw ościennych. W 1772 r. dokonały one I rozbioru Polski, a w 1792 r., po klęsce Rzeczpospolitej w wojnie w obronie Konstytucji 3 Maja, porozumiały odnośnie kolejnego podziału ziem Polski. W celu zatwierdzenia traktatów rozbiorowych Rosja i Prusy wymusiły zwołanie sejmu. Na zamku w Grodnie rozpoczął obrady ostatni sejm Rzeczypospolitej pod laską członka zdradzieckiej, zaprzedanej Rosji, konfederacji targowickiej marszałka Stanisława Kostki Bielińskiego. W celu…
Read More

22 lipca

Sterroryzowana obecnością wojsk rosyjskich deputacja sejmu grodzieńskiego podpisała traktat rozbiorowy z Rosją. W imieniu Rosji układ podpisał ambasador Jakow Sieviers. Na jego mocy Rosja zajęła województwa: mińskie, kijowskie, bracławskie i podolskie ora

19 sierpnia

Ambasador rosyjski w Polsce Jakow Sieviers ratyfikował w imieniu carycy Katarzyny II układ rozbiorowy. Na mocy II rozbioru Rosja zajęła województwa: mińskie, kijowskie, bracławskie i podolskie oraz części brzeskolitewskiego i wołyńskiego, łącznie było to

25 września

Ostatni sejm Rzeczpospolitej Obojga Narodów, obradujący od 17 czerwca do 23 listopada 1793 r. w Grodnie, w obecności wojsk rosyjskich ratyfikował cesję terytorialną na rzecz Prus, sankcjonując tym samym ostatecznie II rozbiór Polski. Trzy dni wcześniej, 2

1794

12 marca

Bunt brygady Madalińskiego – początek pierwszego polskiego powstania narodowego.

Po roku od klęski wojsk Rzeczpospolitej w wojnie w obronie konstytucji, w 1793 r. miał miejsce II rozbiór Polski. Cały kraj był wówczas okupowany przez wojska rosyjskie, a władzę w Rzeczpospolitej objęli, w miejsce króla Stanisława Augusta i działaczy patriotycznych doby Sejmu Wielkiego, zdradzieccy, prorosyjscy działacze konfederacji targowickiej. Swoimi działaniami chcieli oni zdławić wszelką pamięć i osiągnięcia reform dokonanych w Polsce w l. 1788-1792. Szczególną uwagę targowiczanie poświęcili armii Rzeczpospolitej, którą w l. 1788-1791 powiększono…
Read More

24 marca

Przysięga Kościuszki w Krakowie.

Przysięga Kościuszki w Krakowie. Rankiem 24 marca na rynku w Krakowie został publicznie odczytany „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego” przez byłego posła na Sejm Wielki Aleksandra Linowskiego, ogłaszający rozpoczęcie insurekcji przeciw Rosji i carycy Katarzyny II. Następnie gen. Tadeusz Kościuszko uroczyście złożył publiczną przysięgę o następującej treści: Ja, Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu Narodowi Polskiemu, iż powierzonej mi władzy na niczyj prywatny ucisk nie użyję, lecz jedynie jej dla obrony całości granic,…
Read More

4 kwietnia

Bitwa pod Racławicami.

W marcu 1794 r. w Rzeczpospolitej wybuchło pierwsze powstanie narodowe przeciw okupującym kraj wojskom rosyjskim, na czele którego stanął bohater amerykańskiej wojny o niepodległość i wojny w obronie konstytucji Tadeusz Kościuszko. Zwycięstwo powstańcom mogło zapewnić jedynie opanowanie, w jak najszybszym czasie, znacznej części okupowanej Polski i zorganizowanie silnej armii zdolnej do odparcia spodziewanych posiłków rosyjskich. 1 kwietnia Naczelnik wyruszył z Krakowa do Warszawy na czele ok. 1 000 żołnierzy wspartych formowanymi pośpiesznie oddziałami milicji krakowskiej…
Read More

6 kwietnia

Założenie przez Tadeusza Kościuszkę pierwszego obozu warownego w Bosutowie. Wojska powstańcze przebywały w nim do 24 kwietnia.

7 kwietnia

Uroczyste wprowadzenie na Rynek Krakowski rosyjskich armat zdobytych w stoczonej trzy dni wcześniej bitwie pod Racławicami.

8 kwietnia

Tadeusz Kościuszko mianował Bartosza Głowackiego, bohatera bitwy pod Racławicami, chorążym regimentu grenadierów krakowskich i nadał mu szlachectwo.

10 kwietnia

Do insurekcji kościuszkowskiej przyłączyła się dywizja wielkopolska gen. mjr. Jana Grochowskiego.

16 kwietnia

Wybuch powstania kościuszkowskiego w Szawlach na Żmudzi.

17 kwietnia

Wybuch insurekcji warszawskiej.

Wybuch insurekcji warszawskiej. Po klęsce w wojnie w obronie konstytucji w 1792 r. w całym kraju zawiązano szereg organizacji konspiracyjnych, które za cel stawiały sobie wyzwolenie kraju spod okupacji rosyjskiej i rządów konfederacji targowickiej. Do spisków w Warszawie udało się wciągnąć szereg wyższych polskich oficerów. Koordynację działań różnych środowisk patriotycznych miał zapewnić Tomasz Maruszewski, emisariusz Naczelnika powstania Tadeusza Kościuszki. Wybuch insurekcji przyspieszyła wieść o zwycięstwie wojsk powstańczych pod Racławicami i plotka o planowanej przez Rosjan…
Read More

19 kwietnia

W Warszawie utworzono prowizoryczny rząd powstańczy – Radę Zastępczą Tymczasową.

23 kwietnia

Insurekcja wileńska.

Insurekcja wileńska. 30 minut po północy 23 kwietnia 1794 r. wystrzał armatni z arsenału, umówiony wcześniej sygnał podjęcia walk przeciw Rosjanom, zapoczątkował insurekcję wileńską. Wybuch powstania w Wilnie przyspieszyły wieści o zwycięstwach wojsk Tadeusza Kościuszki pod Racławicami, wyzwoleniu Warszawy z rąk Rosjan oraz akces niedalekich Szawli do powstania. Gen. mjr. Nikołaj Arseniew, dowódca garnizonu carskiego Wilna, zlekceważył możliwość przeprowadzenia skutecznego ataku na Rosjan przez Litwinów i Polaków. Na jego opinię wpłynęła dysproporcja sił – w…
Read More

24 kwietnia

W Wilnie zawiązała się Rada Najwyższa Rządowa Litewska – litewski rząd powstańczy w czasie insurekcji kościuszkowskiej.

Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej >>

Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu >>

Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku >>

Muzeum Katyńskie >>

Kalendarium Dziejów Oręża Polskiego - Oś Czasu