W lutym 1768 r. w miejscowości Bar na Podolu zawiązano konfederację, która wystąpiła w obronie wiary katolickiej, przeciwko przyznaniu równych praw innowiercom oraz rosnącym wpływom Rosji w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej. Korzystając z zasobów arsenału tej ważnej twierdzy kresowej, konfederaci uzbrajali swoje oddziały. Załogą twierdzy dowodził Kajetan Giżycki. Do jej odbicia Rosjanie skierowali siły gen. mjr. Stiepana Apraksina, które dodatkowo wspierały wojska Rzeczypospolitej wierne królowi pod wodzą generała artylerii litewskiej Franciszka Ksawerego Branickiego. Oddziały rosyjskie bezzwłocznie…
Read More

Zdobycie „Okopów Świętej Trójcy”. Twierdza powstała w celu blokady załogi tureckiej, która obsadzała Kamieniec Podolski w czasie wojny polsko-tureckiej pod koniec XVII w., później powstało tam również miasto. W czasie konfederacji barskiej była jednym z głównych ośrodków oporu konfederatów. W 1769 r. Rosjanie rozpoczęli oblężenie. Obrońcami dowodził Kazimierz Pułaski. Po szturmie Rosjanie zdobyli twierdzę, a wszystkich rannych konfederatów wymordowali. 

Pod Białymstokiem Rosjanie rozbili oddział konfederatów barskich. Sukces Rosjanie zawdzięczali zastosowaniu przez Polaków karakolu (była to taktyka walki jazdy, polegająca na prowadzeniu walki z nieprzyjacielem tylko za pomocą ognia broni palnej, zamiast szarży na szable).

Bitwa pod Dobrą. Oddział konfederatów barskich został rozbity przez wojska rosyjskie.

Obrona Lanckorony. Konfederaci barscy odparli atak armii rosyjskiej na zamek w Lanckoronie.

Bitwa pod Lanckoroną. Starcie pomiędzy siłami konfederatów barskich dowodzonymi przez oficera francuskiego gen. Charlesa Dumourieza a korpusem rosyjskim pod dowództwem gen. mjr. Aleksandra Suworowa. Lanckorona, która stanowiła jedną z głównych twierdz konfederatów, skutecznie blokowała rosyjski garnizon Krakowa. Generał Suworow, zebrawszy ok. 4600 żołnierzy, wyruszył pod Lanckoronę. Zastąpili mu drogę konfederaci, w sile ok. 2 tys. żołnierzy. Na widok atakujących Rosjan, niedoświadczona polska piechota stojąca w centrum szyku, rozpoczęła odwrót, który zamienił się w paniczną ucieczkę.…
Read More

Słabość polityczna Rzeczpospolitej w XVIII w. i doprowadziła zależności politycznej od Rosji i przeprowadzenia przez ościenne potęgi (Rosji, Prus i Austrii) pierwszego rozbioru Polski w 1772 r. W końcu l. 80. XVIII w., korzystając ze sprzyjającej sytuacji politycznej – ciężkiej wojny Rosji ze Szwecją i Turcją – król wraz z patriotycznie nastawioną szlachtą podjął próbę reformy kraju. Jej wyrazem stało się uchwalenie, na trwającym od 7 października 1788 r. Sejmie Wielkim, Ustawy Rządowej z dnia…
Read More

Zawiązanie w Targowicy konfederacji generalnej koronnej przeciw reformom Konstytucji 3 Maja. Organizatorzy konfederacji wystąpili w obronie ”złotej wolności szlacheckiej” i zwrócili się o pomoc zbrojną do carycy Katarzyny II. W rzeczywistości akt konfederacji sporządzono w Petersburgu 27 kwietnia 1792 r. w kancelarii ks. Grigorija Potiomkina. Sygnatariuszani dokumentu byli m.in. generał artylerii koronnej Stanisław Szczęsny Potocki (marszałek konfederacji), hetman wielki koronny Franciszek Ksawery Branicki, hetman polny koronny Seweryn Rzewuski oraz gen. Szymon Kossakowski.

Pod Opsą podczas wojny w obronie konstytucji podjazd 1. Pułku Przedniej Straży JKM Wielkiego Księstwa Litewskiego gen. adiut. Michała Kirkora, w którym służyli litewscy Tatarzy, został pobity przez przeważających liczebnie Kozaków dońskich gen. mjr. Rautenfelda i płk. Kirejewa.

W trakcie wojny w obronie Konstytucji 3 Maja, naczelnym dowódcą armii litewskiej, po zdradzie ks. Ludwika Wirtemberskiego, został gen. lejt. Józef Judycki. 

W czasie wojny polsko-rosyjskiej w obronie Konstytucji 3 Maja wojska litewskie pod Mirem poniosły porażkę w walce z korpusem rosyjskim gen. lejt. Borysa Mellina. Odwrót dobrze zorganizowany przez płk. Jakuba Jasińskiego, zapobiegł dużym stratom.

W czasie wojny w obronie konstytucji, gen. lejt. Józef Judycki, naczelny dowódca armii litewskiej, został odwołany. Nowym dowódcą został gen. lejt. Michał Zabiełło.