1617
Szwecja i Moskwa zawarły pokój w Stołbowie. Jednym z postanowień było zawiązanie sojuszu zaczepno-obronnego. W Rzeczypospolitej układ szwedzko-rosyjski uznan za akt wrogi.

Szwecja i Moskwa zawarły pokój w Stołbowie. Jednym z postanowień było zawiązanie sojuszu zaczepno-obronnego. W Rzeczypospolitej układ szwedzko-rosyjski uznan za akt wrogi.

Początek wyprawy królewicza Władysława przeciwko Moskwie.

Początek wyprawy królewicza Władysława przeciwko Moskwie.

Układ w Olszanicy. Ograniczenie rejestru kozackiego do tysiąca ludzi.

Układ w Olszanicy. Ograniczenie rejestru kozackiego do tysiąca ludzi.

1618
Porażka hetmana Stanisława Żółkiewskiego w bitwie z Tatarami pod Oryninem.

Porażka hetmana Stanisława Żółkiewskiego w bitwie z Tatarami pod Oryninem.

1619
Zawarcie rozejmu w Dywilinie pomiędzy Rzeczypospolitą a Rosją na czternaście i pół roku.

Zawarcie rozejmu w Dywilinie pomiędzy Rzeczypospolitą a Rosją na czternaście i pół roku. Kończył on wojnę toczącą się w latach 1609-1619. Na mocy porozumienia Rzeczypospolita zyskała Siewierszczyznę, Czernihowszczyznę oraz Smoleńszczyznę, osiągając tym samym największy zasięg terytorialny w swojej historii. Wazowie polscy zrezygnowali z tronu carskiego, ale używali tytułu cara moskiewskiego.

Pierwsza odsiecz wiedeńska.
Pierwsza odsiecz wiedeńska.

W pierwszych latach XVII w. Habsburgowie austriaccy ograniczyli prawa protestantów w krajach wchodzących w skład ich państwa. Natomiast w samym Cesarstwie zaczął narastać konflikt pomiędzy państwami protestanckimi a katolickimi. Sygnałem do wojny stała się defenestracja praska w 1618 r. czyli wyrzucenie przez okno zamku królewskiego na Hradczanach namiestników cesarskich. Zarówno protestanci czescy, wspierani przez inne państwa protestanckie z Rzeszy, jak i Habsburgowie byli przygotowani się do zbrojnej konfrontacji.  Sytuacja militarna cesarza pogorszyła się jednak wraz…
Read More

1620
Początek bitwy pod Cecorą. Wojska polskie w liczbie około 8,5 tysiąca żółnierzy dowodzonych przez hemana wielkiego koronnego Stanisława Żółkiewskiego rozbiły obóz obronny szykując się do stracia ze ścigającą ich armią turecko-tatarską liczącą około 40 tys

Początek bitwy pod Cecorą. Wojska polskie w liczbie około 8,5 tysiąca żółnierzy dowodzonych przez hemana wielkiego koronnego Stanisława Żółkiewskiego rozbiły obóz obronny szykując się do stracia ze ścigającą ich armią turecko-tatarską liczącą około 40 tysięcy żółnierzy.

Śmierć hetmana wielkiego koronnego Stanisława Żółkiewskiego.
Śmierć hetmana wielkiego koronnego Stanisława Żółkiewskiego.

W czasie odwrotu wojsk polskich z Mołdawii, po porażce pod Cecorą, oddziały hetmana Żółkiewskiego zostały rozbite pod Mohylewem. Sam hetman zginął, zaś hetman polny koronny Stanisław Koniecpolski dostał się do tureckiej niewoli. Stanisław Żółkiewski słynnym zwycięstwem pod Kłuszynem 4 lipca 1610 r. otworzył drogę oddziałom koronnym na Moskwę i umożliwił zajęcie przez Polaków Kremla moskiewskiego.

Zamach na króla Zygmunta III Wazę.
Zamach na króla Zygmunta III Wazę.

Tradycji polskiej obce były próby zabójstwa koronowanych głów. Dlatego zamach na króla Zygmunta III Wazę dokonany w listopadzie 1620 r. przez Michała Piekarskiego był wydarzeniem bezprecedensowym  i wzbudził oburzenie całego społeczeństwa. Do zamachu doszło o godzinie dziewiątej, gdy monarcha wraz z orszakiem udawał się na poranne nabożeństwo. Świta królewska zmuszona była przejść z Zamku Królewskiego do kolegiaty św. Jana na ul. Świętojańskiej otwartym gankiem, który łączył rezydencję królewską z kościołem. Moment ten wykorzystał Piekarski dobywając…
Read More

1621
Oblężenie Rygi przez Szwedów. Położenie miasta pozwalało kontrolować handel w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, dlatego Ryga

Detronizacja z tronu szwedzkiego króla Zygmunta III Wazy, który od 1587 r. był królem Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a w 1592 r., po śmierci swego ojca Jana III został również królem Szwecji rozpoczęła długotrwały okres wojen polsko-szwedzkich, które z przerwami trwały od 1600 do 1660 r. W 1600 r. w odwecie za detronizację król Polski ogłosił włączenie pozostałych przy nim Inflant Północnych (Estonii) do Polski. W odpowiedzi wojska szwedzkie wkroczyły do Inflant. Początkowo walki toczono na…
Read More

Odparcie najazdu tureckiego w ufortyfikowanym obozie pod Chocimiem – początek bitwy.

Zakończona klęską interwencja hetmana wielkiego koronnego, Stanisława Żółkiewskiego w Mołdawii stała się bezpośrednią przyczyną wojny pomiędzy Rzeczypospolitą a Imperium Osmańskim. Bitwa pod Cecorą w 1620 r., w której poległ hetman Żółkiewski wstrząsnęła Rzeczpospolitą i spowodowała uchwalenie większych podatków na wojsko. Zostały one przeznaczone na nowe zaciągi i przygotowania do rozpoczynającej się wojny. Postanowiono zwołać pospolite ruszenie oraz zmobilizować jak największą ilość Kozaków. Już w połowie 1621 r. na pogranicze polsko-tureckie przybyły pierwsze oddziały koronne, a…
Read More

Śmierć Jana Karola Chodkiewicza.
Śmierć Jana Karola Chodkiewicza.

W trakcie oblężenia Chocimia przez wojska tureckie zmarł w wieku 61 lat, sprawujący dowództwo nad armią Rzeczypospolitej, hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz. Najwybitniejszy wódz wojsk litewskich przełomu XVI i XVII w. Pogromca Szwadów spod Kircholmu, Białego Kamienia i Kokenhausen. 

Kapitulacja załogi polskiej w Rydze przed armią szwedzką.

Kapitulacja załogi polskiej w Rydze przed armią szwedzką. 

Pod Chocimiem zawarto traktat pokojowy. Zakończył on, toczące się od ponad miesiąca, zmagania wojenne pomiędzy wojskami polsko-kozackimi dowodzonymi przez hetmana Jana Karola Chodkiewicza (zmarł w trakcie działań) i Piotra Konaszewicza Sahajdacznego z arm
Pod Chocimiem zawarto traktat pokojowy. Zakończył on, toczące się od ponad miesiąca, zmagania wojenne pomiędzy wojskami polsko-kozackimi dowodzonymi przez hetmana Jana Karola Chodkiewicza (zmarł w trakcie działań) i Piotra Konaszewicza Sahajdacznego z arm

Pod Chocimiem zawarto traktat pokojowy. Zakończył on, toczące się od ponad miesiąca, zmagania wojenne pomiędzy wojskami polsko-kozackimi dowodzonymi przez hetmana Jana Karola Chodkiewicza (zmarł w trakcie działań) i Piotra Konaszewicza Sahajdacznego z armią turecko-tatarską pod wodzą sułtana Osmana II.

Zajęcie Mitawy w Kurlandii przez wojska szwedzkie

Zajęcie Mitawy w Kurlandii przez wojska szwedzkie Prowadząc działania wojenne przeciwko Rzeczypospolitej wojska szwedzkie zajęły, będącą lennem, Mitawę w Kurlandii (dzisiejsza Jełgawa na Łotwie).

1622
Zmarł hetman kozaków rejestrowych Piotr Konaszewicz Sahajdaczny. Uczestnik wojen polsko-moskiewskich oraz polsko-tureckiej. W 1621 r. poprowadził trzydziestotysięczny korpus Kozaków na odsiecz oddziałom polskim oblężonym w warownym obozie chocimskim przez

Zmarł hetman kozaków rejestrowych Piotr Konaszewicz Sahajdaczny. Uczestnik wojen polsko-moskiewskich oraz polsko-tureckiej. W 1621 r. poprowadził trzydziestotysięczny korpus Kozaków na odsiecz oddziałom polskim oblężonym w warownym obozie chocimskim przez Turków. Jeden z najwybitniejszych dowódców kozackich. Hetmanem wojsk zaporoskich był od 1618 r.

Podpisanie rozejmu ze Szwecją przez hetmana polnego litewskiego Krzysztofa Radziwiłła. Rzeczypospolita, zaangażowana w konflikt z Imperium Osmańskim, nie miała dość wojsk, aby stawić skuteczny opór najazdowi szwedzkiemu. Król szwedzki Gustaw II Adolf, wi

Podpisanie rozejmu ze Szwecją przez hetmana polnego litewskiego Krzysztofa Radziwiłła. Rzeczypospolita, zaangażowana w konflikt z Imperium Osmańskim, nie miała dość wojsk, aby stawić skuteczny opór najazdowi szwedzkiemu. Król szwedzki Gustaw II Adolf, wiedząc o słabości liczebnej armii litewskiej osłaniającej Inflanty, wysłał w celu opanowania Rygi ok. 15 tys. żołnierzy. Hetman polny litewski Krzysztof Radziwiłł, nie był w stanie obronić miasta, powstrzymał jednak ofensywę szwedzką na Mitawę. Dysponując szczupłymi siłami nie mógł prowadzić długofalowych działań zbrojnych…
Read More

1624
Bitwa pod Martynowem.
Bitwa pod Martynowem.

Na polach pomiędzy Haliczem, Martynowem a Bołszowcem doszło do bitwy zakończonej całkowitym pogromem Tatarów dowodzonych przez Kantymira. Hetman polny koronny Stanisław Koniecpolski, mający pod swoją komendą ok. 5 tys. ludzi zmusił obciążonych jasyrem Tatarów do przyjęcia bitwy. Manewrując lekką jazdą podprowadził siły nieprzyjaciela pod ogień artylerii oraz muszkiety piechoty. Nie wytrzymując ognia broni palnej oddziały Kantymira rozpoczęły chaotyczny odwrót. Wówczas dowódca polski rzucił w pościg za nimi lekką jazdę, która w kilku potyczkach rozbiła zupełnie Tatarów i uwolniła…
Read More

1625
Zawarcie układu nad Jeziorem Kurukowskim pomiędzy kozakami a hetmanem polnym koronnym Stanisławem Koniecpolskim, który zakończył powstanie Marka Żmajły.

Zawarcie układu nad Jeziorem Kurukowskim pomiędzy kozakami a hetmanem polnym koronnym Stanisławem Koniecpolskim, który zakończył powstanie Marka Żmajły.

1626
Bitwa pod Walmojzą.

Bitwa pod Walmojzą. Mniej liczne wojska litewskie, pod komendą wielkiego marszałka litewskiego Jan Sapiehy, zaskoczone przez króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa, poniosły dotkliwą porażkę. Była to pierwsza porażka wojsk Rzeczypospolitej ze Szwedami w starciu w otwartym polu. Szwedzi zawdzięczali sukces długoletnim reformom wojskowym, jakie rozpoczęli od momentu objęcia tronu przez nowego władcę.

Elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm Hohenzollern uznał się lennikiem Szwecji z Prus Książęcych.

Elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm Hohenzollern uznał się lennikiem Szwecji z Prus Książęcych.

Wojska szwedzkie wylądowały w Piławie. Wydarzenie to zapoczątkowało wojnę o ujście Wisły z l. 1626-1629.

Wojska szwedzkie wylądowały w Piławie. Wydarzenie to zapoczątkowało wojnę o ujście Wisły z l. 1626-1629.

Rozpoczęcie trzydniowej bitwy pod Gniewem pomiędzy armią szwedzką dowodzoną przez króla Gustawa II Adolfa, a armią polską dowodzoną przez króla Zygmunta III Wazę.

Rozpoczęcie trzydniowej bitwy pod Gniewem pomiędzy armią szwedzką dowodzoną przez króla Gustawa II Adolfa, a armią polską dowodzoną przez króla Zygmunta III Wazę.

Koniec bitwy pod Gniewem.
Koniec bitwy pod Gniewem.

Bitwa  pod Gniewem była najważniejszą bitwą pierwszej fazy wojny o ujście Wisły (lata 1626-1629), stoczoną pomiędzy wojskami szwedzkimi, dowodzonymi przez króla Gustawa II Adolfa, a polskimi pod dowództwem króla polskiego Zygmunta III Wazy. Po sukcesach w Inflantach i Kurlandii król Szwecji postanowił uderzyć na Pomorze. Obszarem działań wojennych stało się Pomorze Gdańskie,  co odcięło drogę spławną do Gdańska dla towarów z Polski centralnej. Przenosząc działania wojenne na ziemie strategicznie ważne dla Rzeczypospolitej, Gustaw Adolf chciał…
Read More

Bitwa pod Biała Cerkwią. Wojska polskie pod wodzą Stefana Chmieleckiego rozbiły Tatarów krymskich łupiących kresy Rzeczypospolitej.

Bitwa pod Biała Cerkwią. Wojska polskie pod wodzą Stefana Chmieleckiego rozbiły Tatarów krymskich łupiących kresy Rzeczypospolitej.