Wojska ziem i województw zwane potocznie żołnierzem powiatowym w pierwszej formie, jeszcze nie ujętej rozporządzeniami konstytucji sejmowych pojawiły się w latach 1525 – 1526, kiedy to część województwa przejęła finansowanie niektórych chorągwi obrony potocznej. Z punktu widzenia prawnego status wojsk powiatowych unormowały dopiero konstytucje z lat 1539 oraz 1567, kiedy to pozostawiono wybór rotmistrzów (dowódców) […]
Tabakierka wykonana została w formie puzderka powstałego z cienkich płatków kości słoniowej, gdzie dolna część oddzielona została od wieczka ciemnym pierścieniem. Pośrodku pokrywy znajduje się nit mosiężny stabilizujący kościaną wykładzinę. Na spodzie umieszczony jest, wykonany atramentem, napis: „Tadeusz Kościuszko / używał jej Dar / Pana Ernesta Zeltner / syna przyjaciela / Kościuszki”. Pamiątka ta przekazana […]
Instrument muzyczny wchodzący w skład orkiestry regimentu jazdy w XVIII wieku, wykonany najczęściej z mosiądzu bądź miedzi, obciągnięty skórą przymocowaną do krawędzi kotła. Muzykant, który posługiwał się tym instrumentem nazywany był pałkerem. Standardowo przy siodle montowano dwa bębny. Dodatkowo wzdłuż górnej krawędzi montowano fartuch, bogato zdobiony, haftowany. Bębny umieszczano przed siodłem na specjalnym stelażu. Na […]
Fartuchy na bębny jazdy były elementem ozdobno-dekoracyjnym wykonanym z tkaniny. Bardzo często przyjmował barwy konkretnych regimentów, co widać na obrazie Johanna Mocka „Kampament na polach wilanowskich i czerniakowie w 1732 roku”. Piechota gwardii na tym obrazie ma fartuchy przy bębnach srebrno pąsowe, dragoni królowej zielono pąsowe, dragoni królewicza jasnozielone. Zazwyczaj fartuchy były wycinane w zęby […]
W czasie kampanii 1939 roku agresorzy, co często zostało uwiecznione przez propagandzistów na zdjęciach, niszczyli tablice na których było umieszczone godło niepodległego państwa polskiego. Niemieccy saperzy kolejowi zdjęli polskie godło z jednej z lokomotyw i podarowali je Szefowi Transportu Wermachtu generałowi majorowi Rudolfowi Gercke. Drewniana tabliczka z przymocowanym do niej zdjętym z lokomotywy polskim godłem […]
Najsłynniejszą polską jednostką pancerną z okresu II wojny światowej, była powstała 25 lutego 1942 roku 1. Dywizja Pancerna pod dowództwem gen. Stanisława Maczka. Jednostka ta wywodziła się z 10. Brygady Kawalerii, która z kolei była pierwszą zmotoryzowaną wielką jednostką w dziejach Wojska Polskiego. Broń pancerna po przez swe zadania na polu walki nawiązywała do husarii […]
Do czasu wynalezienia nowoczesnych środków łączności jak telegraf, telefon i radio ogromną rolę w przekazywaniu rozkazów na polu walki odgrywały sygnały dźwiękowe. Tradycyjnie w piechocie i artylerii dominowały bębny, a w kawalerii trąbki. W tym ostatnim wypadku o wyborze instrumentu zadecydowała łatwość posługiwania się nim na koniu. Jednakże rogi sygnałowe spotkać można było również w […]
Generał Józef Sowiński (1777-1831) biorąc udział w napoleońskiej wyprawie na Moskwę, został ranny w nogę podczas bitwy pod Możajskiem (5 września 1812 roku). Uszkodzenie kończyny okazało się na tyle poważne, że musiano mu ją amputować. Prezentowana proteza jest jedną z kilku, których używał generał. Stanowi ona rzadki przykład kunsztu warszawskich rzemieślników z pierwszej połowy XIX […]
Odlew pośmiertny twarzy Cesarza Francuzów wykonany został z gipsu. Powstał on na przełomie XIX i XX wieku, zaś jego autor pozostaje nieznany. Maska stanowi dar Muzeum de L’Armée w Paryżu dla Muzeum Wojska w Warszawie. Po klęsce w bitwie pod Waterloo w 1815 roku, Napoleon został zesłany na Wyspę Świętej Heleny, gdzie spędził 6 ostatnich […]
Po klęsce w bitwie maciejowickiej (10 października 1794 roku), Kościuszko dostał się do (trwającej dwa lata) niewoli rosyjskiej. Ciekawostką, o której milczą standardowe podręczniki historii, jest istotna informacja, że naczelnik był osobą wybitnie uzdolnioną w zakresie prac manualnych. Wachlarz jego umiejętności był niezwykle szeroki, a dla nas – współczesnych – zaskakujący zarazem. Omawiana cukiernica stanowi […]