Do dziewiętnastego wieku bitwy toczono z reguły na niewielkim terenie, możliwym do ogarnięcia wzrokiem. Z tego względu ważne było bezbłędne rozpoznawanie własnych i obcych wojsk, ich poruszeń i zajmowanych stanowisk. Ułatwieniu orientacji służyło między innymi wprowadzenie kolorowych mundurów, wielkich chorągwi i muzyki wojskowej. Często jednak było to za mało, dowódcy – zwłaszcza starsi wiekiem – […]
Krzyżyk drewniany, ramiona zakończone złotymi skuwkami. Miejsce połączenia ramion zamknięte w czworokątnej, również złotej puszce na której wygrawerowano z jednej strony „Z Olszynki” a z drugiej „dnia 25 lutego 1831 r.”. Na górnym ramieniu znajduje się kółeczko do zawieszenia. Istniały dwa typy tego rodzaju pamiątek: ze spojeniem ramion pełnym, i w formie szkatułki. Umieszczano w […]
W czasie powstania styczniowego (1863-4) poważnym problemem – nigdy nierozwiązanym – był brak broni, oporządzenie i sprzętu wojskowego. Starano się temu zaradzić, sprowadzając broń z zagranicy i wykorzystując broń myśliwską. W niewielkim tylko zakresie produkowano potrzebne przedmioty i to głównie umundurowanie, na terenie austriackiej Galicji, skąd przemycano je na teren zaboru rosyjskiego. Wynikała stąd ogromna […]
Barwna reprodukcja akwareli „Stefan Czarniecki na wyspie Alsen” Juliusza Kossaka wykonana przez zakład W. Seitza w Wandsbecku pod Hamburgiem w 1879 roku wchodząca w skład cyklu „Czterech bohaterów”. Litografia przedstawia wydarzenie z wyprawy do Danii Stefana Czarnieckiego w latach 1658 – 1659. Na pierwszym planie Stefan Czarniecki za nim wyznaczone do przeprawy chorągwie z polskiego […]
Obrączka wykonany z dwóch sznurowo skręconych drutów srebrnych symbolizujących więzy niewoli. W miejscu połączenia osadzona jest kompozycja z symboli patriotyczno-religijnych. Składa się ona z pozłacanego gorejącego Serca Jezusowego (miłość) na którym znajduje się srebrny orzeł w koronie (Polska). W tle skrzyżowane są krzyż (wiara) i kotwica (nadzieja). Pierścienie tego rodzaju były szczególnie popularne w latach […]
Cechą charakterystyczną przedmiotów pamiątkowych powstałych w okresach zrywów narodowej było użycie materiałów nietypowych dla złotnictwa. Po Powstaniu Listopadowym na pamiątkę bitwy noszono krzyżyki zrobione z gałązek drzew rosnących w Olszynce Grochowskiej. Zesłańcy wykonywali pierścienie i pasyjki z włosia. Sięgano często po metale nieszlachetne. Najpopularniejszym – i najłatwiej dostępnym – było żelazo. Wykonywane z niego pierścienie, […]
Do biżuterii patriotycznej – z racji bogatego zdobnictwa, motywów i wykonania -zaliczyć można również klamry pasów powstańczych z lat 1863-4. Przy braku mundurów i broni był to często jedyny, obok kokardy biało-czerwonej, znak przynależności do wojska narodowego. Noszenie tego rodzaju ozdób było tępione przez zaborcę, narażając posiadacza na represje. Często było również dowodem, że aresztowany […]
Broszka okrągła, wykonana z czarnej masy szklanej ujętej w ramkę ze srebra. Brzeg ozdobiony ornamentem sznurowym. Na środku umieszczona jest kompozycja z trzech elementów: krzyża – znak Chrystusa i wiary, kotwicy – symbol nadziei i orła w koronie z jabłkiem i berłem w szponach oznaczającego niepodległą Polskę. Charakterystyczny jest jej czarny kolor połączony ze srebrzystym […]
Wykonana z sukna granatowego, otok i denko z czarnej skóry. Kwatery boczne pikowane, na końcach i przy otoku obszyte grubym, białym sznurem. Blacha mosiężna, sztancowana, w formie półsłońca z promieniami i nakładanym tzw. dnem z literą „N” wykonaną z blachy cynowej. Daszek z czarnej skóry, okuty mosiężną blachą. Kokarda w barwach francuskich, umocowana na tulei […]
Orzeł, jako znak żołnierza polskiego pojawił się na wojskowych nakryciach głowy w epoce saskiej. Był on umieszczony na blachach kołpaków grenadierskich regimentu gwardii pieszej koronnej. Co ciekawe, znalazł się tam nie samodzielnie, ale jako część herbu państwowego. Towarzyszyły mu inicjały władcy – tak zwana „cyfra” – i jego herb osobisty. Dopiero reformy z ostatnich lat […]