Komitet Centralny Narodowy wydał dekret o podatku narodowym.
Komitet Centralny Narodowy wydał dekret o podatku narodowym.
W Krakowie zostało podpisane porozumienie między Komitetem Centralnym Narodowym a Radą Naczelną Galicyjską, podporządkowujące tę organizację KCN.
Wysłannicy Komitetu Centralnego Narodowego zawarli porozumienie o ścisłej współpracy z rosyjską organizacją rewolucyjną „Ziemla i Wola” i redakcją emigracyjnego rosyjskiego rewolucyjnego pisma „Kokoł”. Umowa przewidywała aktywną pomoc dla przyszłego polskiego powstania, m.in. poprzez dywersję w głębi Rosji.
Policja paryska zatrzymała wysłanników Komitetu Centralnego Narodowego, którzy przybyli do Francji w celu zakupu broni dla przygotowywanego powstania przeciw Rosji.
Komitet Centralny Narodowy przygotował listę członków przyszłego Tymczasowego Rządu Narodowego. W jego skład mieli wejść m.in.: Oskar Awejde, Stefan Bobrowski, ks. Karol Mikoszewski i Zygmunt Padlewski jako wódz naczelny sił powstańczych.
Po porażce Rosji w wojnie krymskiej (1854-1856) w państwie carów rozpoczęto wewnętrzne reformy. Polacy próbowali wykorzystać sytuację do uzyskania ustępstw w kwestiach narodowych. Metodą nacisku były masowe manifestacje, które po pewnym czasie zaczęły być krwawo tłumione przez wojsko i policję rosyjskie. W efekcie czego Polacy rozpoczęli przygotowania do zbrojnego powstania. Władze rosyjskie zdając sobie sprawę z narastającego napięcia postanowiły sprowokować przedwczesny wybuch powstania przez ogłoszenie branki do wojska. Branka – czyli przymusowy pobór do wojska,…
Read More
Komitet Centralny Narodowy wyłonił Tymczasowy Rząd Narodowy oraz ustalił datę wybuchu powstania na noc z 22 na 23 stycznia 1863 r.
Komitet Centralny Narodowy mianował gen. Ludwika Mierosławskiego dyktatorem powstania styczniowego, które planowano rozpocząć w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r.
Wybuch Powstania Styczniowego. W Manifeście proklamowano przeformowanie się Komitetu Centralnego Narodowego w Tymczasowy Rząd Narodowy. Ogłoszono powszechne uwłaszczenie chłopów. Powstańcy podjęli nieudane próby opanowania m.in.: Płocka, Radomska, Szydłowca, Lubartowa, Białej oraz tzw. trójkąta granicznego, czyli południowej części województwa krakowskiego przylegającej do granicy pruskiej i austriackiej. Zawiązały się niewielkie lokalne oddziały partyzanckie na prowincji. Zniszczono połączenia kolejowe i telegraficzne z Warszawą. Faktyczne kierownictwo powstania w pierwszych jego dniach spoczęło, wobec nieobecności członków Tymczasowego Rządu Narodowego, w…
Read More
Pod Ciołkowem oddział powstańczy kosynierów Aleksandra Rogalińskiego natknął się na rotę rosyjską z Pułku Żuromskiego pod dowództwem płk. Kozlaninowa. Oddział rosyjski został zniszczony, a dowódca zginął. Przybyłe później na pole bitwy posiłki rosyjskie pobiły Polaków.
Partia powstańcza Gustawa Zakrzewskiego stoczyła potyczkę z kozakami w okolicach Aleksandrówki k. Garwolina.
Oddział partyzancki Kazimierza Wolskiego pod Unieckiem koło Mławy został rozbity przez Rosjan. Do niewoli nieprzyjaciela dostało się 75 powstańców. 25 Polaków w tym starciu zginęło.
Wydanie odezwy Stefana Bobrowskiego, powstańczego naczelnika Warszawy, „Do braci Litwinów”. W imieniu Rządu Narodowego wzywała ona do mieszkańców terenów dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego powstania przeciw zaborcy.
W nocnym ataku oddziału księdza Wawrzyńca Centa na Łódź, powstańcom styczniowym udało się zdobyć znaczny zapas broni i 18 000 rubli.
Pod Białką siły rosyjskie gen. Nostiza, składające się z 7 rot piechoty wspartej przez artylerię i kozaków, zostały zaatakowane przez oddział powstańczy Romana Rogińskiego. Mimo zaskoczenia, Rosjanie odparli atak ponosząc jednak dotkliwe straty. Od porażki Rosjan uratowała jedynie artyleria oraz posiłki, które nadciągnęły na pole walki.
Pod Mokobodami (k. Węgrowa) silny oddział powstańczy Władysława Jabłonowskiego ps. Genueńczyk i Jana Matlińskiego ps. Janko Sokół (ok. 400 powstańców) zaskoczył kolumnę rosyjską maszerującą na Węgrów płk. Papaafanasopuło. W pięciogodzinnej walce Rosjanie stracili ponad 100 żołnierzy i kilka zagwożdżonych armat. Po starciu ścigający Polaków kozacy wpadli na osłonowy oddział w Szarutach i zadali mu straty.
W opanowanym przez siły powstańcze Węgrowie stoczono jedną z największych bitew powstania styczniowego. Władysław Jabłonowski ps. Genueńczyk i Jan Matliński ps. Janko Sokół skoncentrowali w obozie powstańczym w mieście ok. 3 000 powstańców. Rosjanie chcąc je odbić, ściągnęli z pobliskich garnizonów znaczne siły pod dowództwem płk. Papaafanasopuło. Z powodu nadciągania sił nieprzyjacielskich z kilku kierunków, część powstańców pod dowództwem Jana Matlińskiego powstrzymała jedną z kolumn pod Ludwinowem, reszta zaś sił stoczyła ciężki bój z głównymi…
Read More
Silny, liczący 374 ludzi oddział naczelnika wojennego województwa rawskiego Antoniego Jeziorańskiego, zdobył Rawę. Pokonana rota piechoty rosyjskiej wycofała się do Skierniewic pozostawiając na placu boju rannych i zabitych. W zdobytym mieście udało się zająć koszary rosyjskie i znaleźć w nich znaczny zapas broni.
Pod Mielejczycami duży oddział powstańczy uderzył na transport rekrutów eskortowanych przez żołnierzy carskich. Eskorta została rozproszona, a rekruci oswobodzeni. W ślad za powstańcami został wysłany pościg.
Pod Niemirowem oddział Romana Rogińskiego stoczył potyczkę z Rosjanami. Powstańcy po pobiciu kozaków, wycofali się przed nadciągającą dużą formacją piechoty rosyjskiej, która ścigała powstańców.
W nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. wybuchło największe z polskich powstań narodowych wymierzonych przeciw Rosji – powstanie styczniowe. Wycofanie się sił rosyjskich do większych miast wkrótce po rozpoczęciu walk pozwoliło polskim powstańcom na opanowanie prowincji i rozpoczęcie formowania dużych zgrupowań wojsk polskich, z których kilka powstało na Podlasiu. Jednak Rosjanie rozpoczęli szereg akcji przeciw mniejszym polskim oddziałom, w wyniku czego powstańcy skoncentrowali się w Siemiatyczach na początku lutego 1863 r. Powstało w…
Read More
Oddział Antoniego Jeziorańskiego urządził pod Lubochnią udaną zasadzkę na ścigający powstańców siły rosyjskie. Zaskoczona kawaleria rosyjska bezwładnie wycofała się z pola bitwy.
W nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. wybuchło największe z polskich powstań narodowych wymierzonych przeciw Rosji – powstanie styczniowe. Działania zbrojne ogarnęły cały obszar Królestwa Polskiego oraz znaczne obszary Litwy, Białorusi i Ukrainy. Nad ranem 7 lutego jeden z oddziałów powstańczych pod komendą płk. Apolinarego Kurowskiego, liczący 200 strzelców, kosynierów i kawalerzystów uderzył na Sosnowiec. Do szybkiego przegrupowania oddziału użyto, pierwszy raz w historii, opancerzonego podkładami kolejowymi pociągu. Miasto zdobyto po kilkugodzinnej, choć…
Read More
Doszło do krwawego starcia pod Bolimowskimi Budami między partią powstańczą Władysława Stroynowskiego a rosyjskim batalionem piechoty wspartym przez 600 gwardzistów i kozaków. Słabo uzbrojony oddział partyzancki (na 150 powstańców, jedynie 40 posiadało długą broń palną) został rozproszony, lecz następnego dnia jego część ponownie się skoncentrowała i zajęła Rawę.
Pod Słupczą został rozbity przez ppłk. Miednikowa oddział Żuławiaków Leona Frankowskiego i Antoniego Zdanowicza. Po bitwie Leon Frankowski został schwytany, a 16 kwietnia 1863 r. w Lublinie powieszono go na terenie koszar.