Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

Facebook Youtube Instagram Tiktok
Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej >>
Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu >>
Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku >>
Muzeum Katyńskie >>
Kup bilet

Kalendarium Dziejów Oręża Polskiego - Oś Czasu

1812
18 października
Wielka Armia Napoleona opuściła Moskwę.

Wielka Armia Napoleona opuściła Moskwę.

24 października
Potyczka pod Medynią.

W trakcie odwrotu Wielkiej Armii spod Moskwy awangarda polskiego V Korpusu stoczyła ciężką potyczkę pod Medynią. Polskie oddziały, w skład których wchodziły: 4. i 5. Pułki Strzelców Konnych, 12. Pułk Ułanów, 15. Pułk Piechoty oraz półbateria konna, nieostrożnie prowadzone przez gen. dyw. Charlesa Lefebvre-Desnouttesa wpadły w kozacką zasadzkę przy przeprawie przez rzekę Łużę. W wyniku walki oddziały nieprzyjacielskie pod komendą Grigorija Dimitriewicza Iłowajskiego (IX) pobiły polską kawalerię zadając jej dotkliwe straty. Utracono m.in. 5 armat,…
Read More

25 października
Pod Małojarosławcem doszło do ciężkiej bitwy między wycofującymi się z Rosji oddziałami Wielkiej Armii i wojskami rosyjskimi gen. piech. Dmitrija Dochturowa.

Pod Małojarosławcem doszło do ciężkiej bitwy między wycofującymi się z Rosji oddziałami Wielkiej Armii i wojskami rosyjskimi gen. piech. Dmitrija Dochturowa. Po całodziennym boju żołnierze włoscy i francuscy IV Korpusu Wielkiej Armii zmusili do odwrotu wojska rosyjskie. Jednocześnie, pod Horodnią, półtora kilometra od toczącej się walki jeden z zagonów kozaków dońskich gen. Aleksieja Wasilijewicza Iłowajskiego (III) zaatakował tabory Wielkiej Armii. Kozacy zdobyli 11 armat i uderzyli na sztab cesarza Napoleona. W ostatniej chwili na pomoc…
Read More

3 listopada
Bitwa pod Wiaźmą.
Bitwa pod Wiaźmą.

Po ewakuacji Moskwy 18 i 19 października 1812 r. przez Wielką Armię, cesarz Napoleon planował odwrót w kierunku Smoleńska, szlakiem leżącym na południe od głównego, nowego traktu, którym Francuzi dotarli do stolicy państwa carów we wrześniu. Szlak ten, prowadzący przez tereny nie zniszczone przez dotychczasowe działania wojenne, miał umożliwić znalezienie żywności dla wycofujących się żołnierzy oraz wymijał usłane tysiącami poległych pole bitwy pod Borodino. Plan się załamał, gdy armia rosyjska feldmarsz. Michaiła Kutuzowa stawiła zacięty…
Read More

15 listopada
Bitwa pod Krasnym – Ciężkie Starcia i Tragiczne Straty Polaków podczas Odwrotu Wielkiej Armii Napoleona

W trakcie odwrotu Wielkiej Armii spod Moskwy, pod Krasnym, miała miejsce bitwa między wojskami Napoleona a armią rosyjską dowodzoną przez feldmarsz. Michaiła Kutuzowa. Za cenę wysokich strat, zwłaszcza wśród oddziałów polskich, które stanowiły nieliczne już zwarte oddziały napoleońskie, Wielka Armia przebiła się przez pozycje rosyjskie i kontynuowała odwrót na zachód. Walki pod Krasnym trwały do 18 listopada.

21 listopada
Bitwa pod Borysowem.
Bitwa pod Borysowem.

15 listopada pod Kojdanowem mały korpus gen. Franciszka Kosseckiego został rozbity po całodziennym boju przez czterokrotnie liczniejszą awangardę, maszerującej ze stepów czarnomorskich na Borysów, rosyjskiej Armii Naddunajskiej adm. Pawła Cziczagowa. Klęska gen. Kosseckiego umożliwiła Rosjanom zajęcie bez walki Mińska wraz z olbrzymimi magazynami. Jednocześnie od północy do Borysowa zbliżała się po zwycięstwach pod Połockiem i Czaśnikami armia gen. kaw. Piotra Wittgensteina. Tymczasem Wielka Armia cesarza Napoleona od ponad miesiąca wycofywała się z Moskwy. Zajęcie Borysowa…
Read More

26 listopada
Początek bitwy nad Berezyną.
Początek bitwy nad Berezyną.

Armie rosyjskie osaczyły nad Berezyną wycofującą się z Moskwy armię cesarza Francuzów Napoleona Bonapartego. Gdy główna część Wielkiej Armii była ścigana przez wojska  feldmarsz. Michaiła Kutuzowa, kolejna armia rosyjska pod komendą adm. Pawła Cziczagowa 18 listopada zdobyła Mińsk, a 21 listopada Borysów, odcinając tym samym jedyną drogę na zachód Napoleonowi i jego żołnierzom. Wprawdzie oddziały marsz. Oudinota wespół z Polakami odbiły Borysów 2 dni później, rozbijając kompletnie pod Łosznicą i w Borysowie niespełna trzytysięczną awangardę…
Read More

1813
15 stycznia
Rozpoczęła się blokada Gdańska przez wojska rosyjskie atamana Matwieja Płatowa. Podczas oblężenia miasta załogą polsko-francusko-niemiecką dowodził gen. dyw. Jean Rapp. Walki o Gdańsk trwały niemal rok.

Rozpoczęła się blokada Gdańska przez wojska rosyjskie atamana Matwieja Płatowa. Podczas oblężenia miasta załogą polsko-francusko-niemiecką dowodził gen. dyw. Jean Rapp. Walki o Gdańsk trwały niemal rok.

8 lutego
Wojska rosyjskie zajęły Warszawę – stolicę Księstwa Warszawskiego.

Wojska rosyjskie zajęły Warszawę – stolicę Księstwa Warszawskiego.

10 lutego
4. Pułk Piechoty Nadwiślańskiej stoczył pod Rogoźnem potyczkę z pięciotysięczną awangardą rosyjską gen. Woroncowa. Polacy, przy niewielkich startach z obu stron, skutecznie powstrzymali pościg rosyjski.

4. Pułk Piechoty Nadwiślańskiej stoczył pod Rogoźnem potyczkę z pięciotysięczną awangardą rosyjską gen. Woroncowa. Polacy, przy niewielkich startach z obu stron, skutecznie powstrzymali pościg rosyjski.

12 lutego
Pod Sierakowem 17. Pułk Ułanów Litewskich płk. ks. Romualda Giedroycia został zaskoczony i pobity przez rosyjską awangardę gen. Czernyszewa. Ranny dowódca pułku dostał się do niewoli. Pułk stracił ¼ stanu.

Pod Sierakowem 17. Pułk Ułanów Litewskich płk. ks. Romualda Giedroycia został zaskoczony i pobity przez rosyjską awangardę gen. Czernyszewa. Ranny dowódca pułku dostał się do niewoli. Pułk stracił ¼ stanu.

13 lutego
W bitwie pod Kaliszem wojska napoleońskie dowodzone przez gen. dyw. Jeana Reyniera zostały pobite przez Rosjan pod komendą gen. mjr. Ferdinanda von Wintzingerodego. W bitwie wyróżnił się polski 2. Pułk Piechoty ppłk. Józefa Szymanowskiego. Była to ostatni

W bitwie pod Kaliszem wojska napoleońskie dowodzone przez gen. dyw. Jeana Reyniera zostały pobite przez Rosjan pod komendą gen. mjr. Ferdinanda von Wintzingerodego. W bitwie wyróżnił się polski 2. Pułk Piechoty ppłk. Józefa Szymanowskiego. Była to ostatnia bitwa w polu stoczona na ziemiach polskich w epoce napoleońskiej.

14 marca
Car Aleksander I ustanowił Radę Najwyższą Tymczasową Księstwa Warszawskiego. W jej skład weszli: generał-gubernator Wasilij Łanskoj, Nikołaj Nowosilcow, Friedrich Colomb, ks. Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki i Tomasz Wawrzecki.

Car Aleksander I ustanowił Radę Najwyższą Tymczasową Księstwa Warszawskiego. W jej skład weszli: generał-gubernator Wasilij Łanskoj, Nikołaj Nowosilcow, Friedrich Colomb, ks. Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki i Tomasz Wawrzecki.

25 marca
Rozpoczęło się oblężenie Jasnej Góry przez oddziały rosyjskie gen. Fabiana Osten-Sackena. Twierdzy jasnogórskiej bronił oddział płk. Antoniego Górskiego. Walki o twierdzę trwały do 2 kwietnia 1813 r.

Rozpoczęło się oblężenie Jasnej Góry przez oddziały rosyjskie gen. Fabiana Osten-Sackena. Twierdzy jasnogórskiej bronił oddział płk. Antoniego Górskiego. Walki o twierdzę trwały do 2 kwietnia 1813 r.

2 kwietnia
Kapitulacja Jasnej Góry przed oddziałami rosyjskimi gen. Fabiana Osten-Sackena. Do niewoli poszedł cały polski garnizon twierdzy pod dowództwem płk. Antoniego Górskiego.

Kapitulacja Jasnej Góry przed oddziałami rosyjskimi gen. Fabiana Osten-Sackena. Do niewoli poszedł cały polski garnizon twierdzy pod dowództwem płk. Antoniego Górskiego.

2 maja
Pod Lützen doszło do pierwszej wielkiej bitwy kampanii 1813 r. Odtworzona po klęsce w Rosji w 1812 r. Wielka Armia stoczyła ciężką i krwawą bitwę z armią prusko-rosyjską gen. kaw. Piotra Chrystianowicza Wittgensteina. W pierwszej fazie bitwy sprzymierzeni

Pod Lützen doszło do pierwszej wielkiej bitwy kampanii 1813 r. Odtworzona po klęsce w Rosji w 1812 r. Wielka Armia stoczyła ciężką i krwawą bitwę z armią prusko-rosyjską gen. kaw. Piotra Chrystianowicza Wittgensteina. W pierwszej fazie bitwy sprzymierzeni nie wykorzystali przewagi liczebnej nad oddziałami francuskimi, w efekcie bitwa zakończyła się taktycznym sukcesem Napoleona. W starciu uczestniczyła część 1. Pułku Lekkokonnego Gwardii Cesarskiej (3 szwadrony) pod komendą mjr. ks. Dominika Radziwiłła. 

22 maja
Bitwa pod Reichenbach.

W czasie kampanii wiosennej w 1813 r. podczas wojen napoleońskich, po dwudniowej bitwie pod Budziszynem (20-21 maja 1813 r.) cesarz Napoleon rzucił w pościg 16000 kawalerzystów za uchodzącą armią rosyjsko-pruską gen. kaw. Piotra Chrystianowicza Wittgensteina. Jeszcze tego samego dnia pod Reichenbach kawaleria cesarska dogoniła wycofujące się oddziały nieprzyjaciela. Wojska napoleońskie, w skład których wchodzili również Polacy w pułkach: 1. Lekkokonny Gwardii Cesarskiej gen. bryg. Wincentego Krasińskiego, 7. Szwoleżerów-Lansjerów płk. Ignacego Stokowskiego oraz 8. Szwoleżerów-Lansjerów płk.…
Read More

16 września
Pod Peterswalde polski 1. Pułku Lekkokonnego Gwardii Cesarskiej rozbił pruski pułk huzarów lejbgwardii. Do niewoli dostał się dowódca Prusaków, który w czasie walki odniósł ranę, ppłk Franz von Blücher, syn słynnego pruskiego feldmarszałka.

Pod Peterswalde polski 1. Pułku Lekkokonnego Gwardii Cesarskiej rozbił pruski pułk huzarów lejbgwardii. Do niewoli dostał się dowódca Prusaków, który w czasie walki odniósł ranę, ppłk Franz von Blücher, syn słynnego pruskiego feldmarszałka.

13 października
Odznaczenie Józefa Dwernickiego złotym krzyżem legii Honorowej.
Odznaczenie Józefa Dwernickiego złotym krzyżem legii Honorowej.

Znakomitą szarżę przeciw szwedzkiej piechocie poprowadził dowódca 8. Pułku Ułanów grosmajor Józef Dwernicki (przyszły bohater powstania listopadowego). Za waleczny czyn został osobiście nagrodzony przez cesarza Napoleona Bonapartego złotym krzyżem Legii Honorowej.

16 października
Początek trzydniowej bitwy pod Lipskiem tzw. „Bitwy Narodów”. Największe starcie epoki napoleońskiej zakończyło się klęską wojsk francusko-polskich. Wielka Armia poniosła straty sięgające 50 % stanu. Szczególnie duże ofiary ponieśli Polacy wch

16 października 1813 r. rozpoczęła się czterodniowa bitwa pod Lipskiem zwana „Bitwą Narodów”. Po klęsce Wielkiej Armii podczas inwazji na Rosję w 1812 r. Rosjanie ścigając Francuzów, wkroczyli na tereny Księstwa Warszawskiego i część ziem niemieckich. Wkrótce przeciw Napoleonowi wystąpiły Prusy, a latem 1813 r. Austriacy i Szwedzi, zawiązując VI koalicję antynapoleońską. Po starciach na terenie Saksonii, Łużyc i Brandenburgii doszło do decydującej bitwy pod Lipskiem. Z jednej strony stanęło 190 tys. żołnierzy Wielkiej Armii,…
Read More

19 października
Śmierć księcia Józefa Poniatowskiego.
Śmierć księcia Józefa Poniatowskiego.

W nurtach Elstery, podczas osłaniania odwrotu armii francusko-polskiej spod Lipska, utonął naczelny wódz armii Księstwa Warszawskiego książę Józef Poniatowski. W przededniu bitwy, jako pierwszy cudzoziemiec, książę Józef został mianowany marszałkiem Francji.

30 października
Gen. dyw. Jan Henryk Dąbrowski został naczelnym wodzem wojsk Księstwa Warszawskiego.
Gen. dyw. Jan Henryk Dąbrowski został naczelnym wodzem wojsk Księstwa Warszawskiego.

19 października 1813 r. w nurtach rzeki Elstery zginął dowódca armii Księstwa Warszawskiego, sprawujący jednocześnie dowództwo VIII Korpusu Wielkiej Armii cesarza Napoleona, ks. Józef Poniatowski. Wydarzenie to miało miejsce ostatniego dnia bitwy pod Lipskiem, zakończonej klęską cesarza Francuzów. Z pogromu ocalało jedynie 5500 żołnierzy polskich. Śmierć ks. Józefa oraz odrębność narodowa i organizacyjna oddziałów dawnej armii Księstwa Warszawskiego postawiły problem następstwa dowództwa nad wojskami polskimi. Z racji starszeństwa, początkowo dowództwo objął gen. Michał Sokolnicki, który…
Read More

1814
2 stycznia
Kapitulacja Gdańska przed oddziałami rosyjsko-pruskimi ks. Aleksandra Wirtemberskiego. Garnizon dowodzony przez adiutanta Napoleona, gen. dyw. Jeana Rappa, złożony z oddziałów francuskich, polskich, włoskich i bawarskich wymaszerował przez Bramę Oliwską z

Kapitulacja Gdańska przed oddziałami rosyjsko-pruskimi ks. Aleksandra Wirtemberskiego. Garnizon dowodzony przez adiutanta Napoleona, gen. dyw. Jeana Rappa, złożony z oddziałów francuskich, polskich, włoskich i bawarskich wymaszerował przez Bramę Oliwską z miasta. Oblężenie Gdańska trwało niemal rok, od 15 stycznia 1813 r.

29 stycznia
Bitwa pod Brienne. Podczas kampanii francuskiej w 1814 r. doszło do bitwy pod Brienne między armią Napoleona a prusko-rosyjską Armią Śląską feldmarszałka Gebharda Leberechta von Blüchera.

Bitwa pod Brienne. Podczas kampanii francuskiej w 1814 r. doszło dobitwy pod Brienne między armią Napoleona a prusko-rosyjską Armią Śląską feldmarszałka Gebharda Leberechta von Blüchera. Po stronie francuskiej w ostatniej fazie starcia wzięła udział m.in. polska brygada wchodząca w skład Dywizji Kawalerii Gwardii gen. Charlesa Lefebvre’a-Desnouettesa. Wielka szarża kawalerii przeciw połączonym siłom austriacko-pruskim doprowadziła do zdobycia przez Francuzów Brienne. W uderzeniu wzięły udział 2 polskie pułki kawalerii: 1. Pułk Szwoleżerów Gwardii i 3. Pułk Eklererów…
Read More

1 lutego
Bitwa pod La Rothière. Podczas bitwy 1. Pułk Lekkokonny Gwardii Cesarskiej gen. Wincentego Krasińskiego uczestniczył w szarży, która złamała atak przeważających sił jazdy prusko-austriackiej. Pod koniec bitwy Polacy za cenę znacznych strat osłanial

Bitwa pod La Rothière. Podczas bitwy 1. Pułk Lekkokonny Gwardii Cesarskiej gen. Wincentego Krasińskiego uczestniczył w szarży, która złamała atak przeważających sił jazdy prusko-austriackiej. Pod koniec bitwy Polacy za cenę znacznych strat osłaniali odwrót sił napoleońskich.