Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

Facebook Youtube Instagram Tiktok
Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej >>
Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu >>
Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku >>
Muzeum Katyńskie >>
Kup bilet

Kalendarium Dziejów Oręża Polskiego - Oś Czasu

1809
19 kwietnia
Bitwa pod Raszynem.
Bitwa pod Raszynem.

4 dni po rozpoczęciu wojny francusko-austriackiej, 14 kwietnia, trzydziestotysięczny austriacki VII Korpus pod dowództwem arcyksięcia Ferdynanda d’Este przekroczył granicę ze sprzymierzonym z napoleońską Francją Księstwem Warszawskim. 5 dni później, 19 kwietnia, Wojska Księstwa wsparte przez oddziały saskie pod wodzą ks. Józefa Poniatowskiego zagrodziły drogę wojskom inwazyjnym pod Raszynem. Siły polsko-saskie liczyły niespełna ok. 14000 ludzi. Bitwa zaczęła się ok. godziny 14.00. Na teren bitwy wojska nieprzyjaciela napływały stopniowo, w ten sposób przewaga austriacka na początku…
Read More

25 kwietnia
W nocnym ataku na Radzymin, podczas wojny polsko-austriackiej 1809 r., szwadron 3. Pułku Ułanów i II batalion 6. Pułku Piechoty uderzyły na oddziały austriackie, które po przeprawieniu się przez Wisłę obsadziły Radzymin. Siły polskie pod dowództwem ppłk.

W nocnym ataku na Radzymin, podczas wojny polsko-austriackiej 1809 r., szwadron 3. Pułku Ułanów i II batalion 6. Pułku Piechoty uderzyły na oddziały austriackie, które po przeprawieniu się przez Wisłę obsadziły Radzymin. Siły polskie pod dowództwem ppłk. Piotra Strzyżowskiego i płk. Jana Sierawskiego rozbiły Austriaków z II batalionu wołoskiego i pluton huzarów z dywizjonu Hoditza. Wraz ze zdobyciem przeczółka austriackiego pod Ostrówkiem, starcie to udaremniło plany Austriaków przeprawienia się przez Wisłę, co z kolei umożliwiło…
Read More

26 kwietnia
W bitwie pod Grochowem oddziały polskie dowodzone przez gen. bryg. Michała Sokolnickiego udaremniły Austriakom przeprawienie się przez Wisłę. Wojska austriackie poniosły znaczne straty.

W bitwie pod Grochowem oddziały polskie dowodzone przez gen. bryg. Michała Sokolnickiego udaremniły Austriakom przeprawienie się przez Wisłę. Wojska austriackie poniosły znaczne straty.

3 maja
30 minut po północy awangarda wojsk polskich pod dowództwem gen. bryg. Michała Sokolnickiego, w składzie 6., 12. i części 8. Pułków Piechoty, wsparta nieznacznym oddziałem kawalerii, uderzyła na austriacki Pułk Bailleta broniący ufortyfikowanego przedmośc

30 minut po północy awangarda wojsk polskich pod dowództwem gen. bryg. Michała Sokolnickiego, w składzie 6., 12. i części 8. Pułków Piechoty, wsparta nieznacznym oddziałem kawalerii, uderzyła na austriacki Pułk Bailleta broniący ufortyfikowanego przedmościa i budowanej przeprawy przez Wisłę pod Ostrówkiem. W trzecim szturmie oddziałom polskim udało się zdobyć pozycje nieprzyjaciela, a austriacki oddział został rozbity. Starty polskie były nieznaczne. Bitwa ta jest zwana także bitwą pod Górą Kalwarią.

7 maja
Pod Kockiem dywizjon austriackiego 1. Pułku Huzarów pod dowództwem mjr. Hoditza w starciu kawaleryjskim ze szwadronem 5. Pułku Strzelców Konnych został pokonany. Dowódca polskiej formacji, ppłk Berek Joselewicz zapędził się w pościgu za nieprzyjacielem, z

Pod Kockiem dywizjon austriackiego 1. Pułku Huzarów pod dowództwem mjr. Hoditza w starciu kawaleryjskim ze szwadronem 5. Pułku Strzelców Konnych został pokonany. Dowódca polskiej formacji, ppłk Berek Joselewicz zapędził się w pościgu za nieprzyjacielem, został osaczony i zabity, choć chciał się poddać.

10 maja
W czasie wojny polsko-austriackiej 6. Pułku Ułanów, wchodzący w skład awangardy Wojska Polskiego, pod dowództwem gen. bryg. Aleksandra Rożnieckiego wkroczył do Lublina. Sam Naczelny Wódz Armii Polskiej książę Józef Poniatowski wraz ze swoimi oddziałami ws

W czasie wojny polsko-austriackiej 6. Pułku Ułanów, wchodzący w skład awangardy Wojska Polskiego, pod dowództwem gen. bryg. Aleksandra Rożnieckiego wkroczył do Lublina. Sam Naczelny Wódz Armii Polskiej książę Józef Poniatowski wraz ze swoimi oddziałami wszedł do miasta 14 maja. 

18 maja
Austriacki garnizon Sandomierza dowodzony przez gen. lejt. Josepha Egermanna skapitulował przed wojskami Księstwa Warszawskiego. Oddziały austriackie poddały miasto dopiero po ciężkim szturmie przeprowadzonym w nocy z 17 na 18 maja przez oddziały polskie

Austriacki garnizon Sandomierza dowodzony przez gen. lejt. Josepha Egermanna skapitulował przed wojskami Księstwa Warszawskiego. Oddziały austriackie poddały miasto dopiero po ciężkim szturmie przeprowadzonym w nocy z 17 na 18 maja przez oddziały polskie dowodzone przez gen. bryg. Michała Sokolnickiego i gen. bryg. Aleksandra Rożnieckiego. W walkach wzięli udział żołnierze z 6. i 8. Pułków Piechoty oraz 200 strzelców konnych z 5. Pułku. W wyniku układu kapitulacyjnego, garnizon austriacki opuścił miasto z honorami.

20 maja
Oddziały 2. 3. i 6. Pułku Piechoty wsparte szwadronem 6. Pułku Ułanów w wyniku szturmu zdobyły twierdzę Zamość. Ufortyfikowanego miasta bronił garnizon wojsk austriackich dowodzonych przez płk. inż. Pulszky’ego, liczący ok. 3000 ludzi. Szturm rozpoc

Oddziały 2. 3. i 6. Pułku Piechoty wsparte szwadronem 6. Pułku Ułanów w wyniku szturmu zdobyły twierdzę Zamość. Ufortyfikowanego miasta bronił garnizon wojsk austriackich dowodzonych przez płk. inż. Pulszky’ego, liczący ok. 3000 ludzi. Szturm rozpoczęty nad ranem 20 maja trwał jedynie godzinę. W ciągu krótkiej walki, Polacy dowodzeni przez gen. bryg. Jeana Pelletiera, za cenę 15 zabitych żołnierzy, wzięli do niewoli 1600 ludzi i zdobyli 40 dział. 

22 maja
Porażką zakończyła się dwudniowa bitwa pod Essling między wojskami napoleońskimi a Austriakami. W starciu wzięli udział Polacy z 1. Pułku Lekkokonnego Gwardii Cesarskiej.

Porażką zakończyła się dwudniowa bitwa pod Essling między wojskami napoleońskimi a Austriakami. W starciu wzięli udział Polacy z 1. Pułku Lekkokonnego Gwardii Cesarskiej.

27 maja
W trakcie wojny Francji z V koalicją antynapoleońską, sprzymierzone z Francją oddziały Księstwa Warszawskiego podjęły wyprawę na Galicję, wchodzącą w skład zaboru austriackiego. 27 maja, patrol por. Starzeńskiego z 16 strzelcami z 5. Pułku Strzelców Konny

W trakcie wojny Francji z V koalicją antynapoleońską, sprzymierzone z Francją oddziały Księstwa Warszawskiego podjęły wyprawę na Galicję, wchodzącą w skład zaboru austriackiego. 27 maja, patrol por. Starzeńskiego z 16 strzelcami z 5. Pułku Strzelców Konnych armii Księstwa Warszawskiego wkroczył do Lwowa. Miasto zostało ewakuowane przez czterotysięczny garnizon austriacki feldmarsz. por. ks. Hohenlohe-Igelfingena już 24 maja. Następnego dnia, 28 maja, do Lwowa weszły oddziały grupy gen. Aleksandra Rożnieckiego.

1 czerwca
Wojska austriackie opuszczają Warszawę przed nadciągającymi oddziałami polskimi

Wojska austriackie pod dowództwem feldmarsz. lejt. Ludwiga Ferdinanda von Mondeta, zagrożone przez nadciągające z Wielkopolski oddziały gen. dyw. Jana Henryka Dąbrowskiego oraz zmierzające z łomżyńskiego oddziały gen dyw. Józefa Zajączka, przeprowadziły ewakuację Warszawy. O 21.00 informację o tym fakcie przekazał dowódcy załogi przedmościa praskiego mjr. Józefowi Hornowskiemu austriacki komendant placu mjr Feeder. Pierwsze oddziały polskie do Warszawy wkroczyły nad ranem 2 czerwca 1809 r.

6 czerwca
3. Pułk Piechoty armii Księstwa Warszawskiego odparł szturmujące Sandomierz oddziały austriackie pod dowództwem arcks. Ferdynanda d’Este. W boju zginął szef batalionu 3. Pułku ppłk. Eisenbach.

3. Pułk Piechoty armii Księstwa Warszawskiego odparł szturmujące Sandomierz oddziały austriackie pod dowództwem arcks. Ferdynanda d’Este. W boju zginął szef batalionu 3. Pułku ppłk. Eisenbach.

11 czerwca
Krwawa porażka pod Jedlińskiem: Oddziały gen. Zajączka przegrane przez Austriaków w walce z V koalicją antynapoleońską.

W czasie wojny Francji z V koalicją antynapoleońską stoczono bitwę pod Jedlińskiem. W wyniku starcia, dwukrotnie słabsze oddziały polskie gen. dyw. Józefa Zajączka, poniosły porażkę w walce z dywizją austriacką feldmarsz. lejt. Ludwiga von Mondeta. Szybko wycofane z walki oddziały polskie poniosły w boju dotkliwe straty. Austriacy utracili tylko 100 żołnierzy.

12 czerwca
Bitwa pod Gorzycami.
Bitwa pod Gorzycami.

W kwietniu 1809 r. Austria, którą wspierała Wielka Brytania, zaatakowała Francję i państwa ją wspierające, w tym między innymi Księstwo Warszawskie. Mimo dwukrotnej przewagi liczebnej armii austriackiej, Polacy dowodzeni przez ks. Józefa Poniatowskiego, bohatersko stawili opór pod Raszynem, a następnie rozpoczęli kontrofensywę na Galicję – dzielnicę, która w II poł. XVIII w. na mocy rozbiorów  Rzeczpospolitej przypadła w udziale monarchii habsburskiej. 12 czerwca ścigające Polaków główne siły VII Korpusu Austriackiego arcks. Ferdynanda d’Este zmusiły do…
Read More

16 czerwca
W czasie wojny polsko-austriackiej, toczonej w ramach walk Francji z V koalicją antynapoleońską, wojska austriackie gen. mjr. Gabriela Geringera rozpoczęły szturm Sandomierza. Broniły go mniej liczne oddziały polskie pod dowództwem gen. bryg. Michała Soko

W czasie wojny polsko-austriackiej, toczonej w ramach walk Francji z V koalicją antynapoleońską, wojska austriackie gen. mjr. Gabriela Geringera rozpoczęły szturm Sandomierza. Broniły go mniej liczne oddziały polskie pod dowództwem gen. bryg. Michała Sokolnickiego. Szturm rozpoczęto o 1.00 nad ranem. Po pięciu godzinach ustawicznych walk dowódca austriacki wstrzymał natarcie. Straty nieprzyjaciela, były bardzo wysokie, przekroczyły 20 % użytych w boju sił.

18 czerwca
Honorowa kapitulacja oddziałów polskich broniących Sandomierza pod dowództwem gen. bryg. Michała Sokolnickiego przed wojskami austriackimi. Żołnierze polscy opuścili twierdzę wraz z bronią i sztandarami.

Honorowa kapitulacja oddziałów polskich broniących Sandomierza pod dowództwem gen. bryg. Michała Sokolnickiego przed wojskami austriackimi. Żołnierze polscy opuścili twierdzę wraz z bronią i sztandarami.

21 czerwca
W czasie wojny polsko-austriackiej 1809 r., zgrupowanie wojsk austriackich pod dowództwem gen. lejt. Josepha Egermanna zajęło Lwów. Oddziały polskie nie broniły samego miasta, próbowały jednak bezskutecznie opóźnić działania nieprzyjaciela.

W czasie wojny polsko-austriackiej 1809 r., zgrupowanie wojsk austriackich pod dowództwem gen. lejt. Josepha Egermanna zajęło Lwów. Oddziały polskie nie broniły samego miasta, próbowały jednak bezskutecznie opóźnić działania nieprzyjaciela.

6 lipca
W czasie wojny Francji z V koalicją antynapoleońską doszło do decydującej bitwy pod Wagram. Starły się w niej licząca 190 tys. armia francuska pod dowództwem cesarza Napoleona z wojskami austriackimi arcks. Karola Habsburga, liczącymi 135 tys. ludzi. Drug

W czasie wojny Francji z V koalicją antynapoleońską doszło do decydującej bitwy pod Wagram. Starły się w niej licząca 190 tys. armia francuska pod dowództwem cesarza Napoleona z wojskami austriackimi arcks. Karola Habsburga, liczącymi 135 tys. ludzi. Drugiego dnia batalii, 6 lipca 1809 r., w walce wzięli udział szwoleżerowie z Pułku Lekkokonnego Gwardii Cesarskiej. Polacy, wsparci następnie przez francuskich Szaserów Gwardii, zaszarżowali na austriackie pułki ułanów ks. Schwarzenberga i dragonów La Toura. Mimo przewagi, jaką…
Read More

15 lipca
W trakcie wojny Francji z V koalicją antynapoleońską, sprzymierzone z Francją oddziały Księstwa Warszawskiego wkroczyły do Krakowa. Oddziały polskie pod Krakowem toczyły utarczki z Austriakami już od 14 lipca. Austriacki komendant miasta felmarsz. lejt. L

W trakcie wojny Francji z V koalicją antynapoleońską, sprzymierzone z Francją oddziały Księstwa Warszawskiego wkroczyły do Krakowa. Oddziały polskie pod Krakowem toczyły utarczki z Austriakami już od 14 lipca. Austriacki komendant miasta felmarsz. lejt. Ludwig von Mondet podjął decyzję oddania miasta Polakom, jednak w trakcie zawierania układu rozejmowego w tej sprawie, sprzymierzona formalnie z Księstwem Warszawskim rosyjska brygada gen. mjr. Jakowa Sieversa została wpuszczona bezprawnie do Krakowa. Ks. Józef Poniatowski na czele swoich oddziałów wkroczył…
Read More

11 sierpnia
Bitwa pod Almonacid de Toledo.
Bitwa pod Almonacid de Toledo.

Zagrażająca Madrytowi hiszpańska regularna Armii La Manchy gen. Francisco Xaviera Venegasa (ok. 25-30 tys. ludzi) starła się z francuskim IV Korpusem Armii Południowej Hiszpanii gen. dyw. Horace’a Sébastianiego (17 tys. żołnierzy). Całodzienna bitwa zakończyła się zwycięstwem oddziałów napoleońskich i rozbiciem armii nieprzyjaciela. Najtrudniejsze zadanie w tym starciu przypadło Polakom z Dywizji Księstwa Warszawskiego (4., 7. i 9. Pułki Piechoty), którzy w wyniku wyjątkowo ciężkiej walki zdobyli kluczową pozycję hiszpańską na wzgórzu Los Cerrojenes oraz odparli niespodziewaną szarżę hiszpańskiej…
Read More

14 października
Pokój w Schönbrunn.
Pokój w Schönbrunn.

14 października w podwiedeńskim pałacu Schönbrunn został zawarty traktat pokojowy pomiędzy Francją i jej aliantami a Cesarstwem Austriackim. Zakończył on działania wojenne podczas wojny Francji z V koalicją antynapoleońską. Wojna wybuchła w kwietniu 1809 r., gdy austriackie wojska przekroczyły granice aliantów Francji: Bawarii, Księstwa Warszawskiego, Królestwa Włoch oraz Dalmacji (od 1805 r. wchodzącej w skład Cesarstwa Francuskiego). Mimo początkowej przewagi, jaką dawała Austriakom inicjatywa oraz większa liczba wojsk na początku kampanii, armia Habsburgów została powstrzymana…
Read More

1810
14 października
Bitwa pod Fuengirolą

Bitwa pod Fuengirolą Pod Fuengirolą 400 polskich żołnierzy z 4. Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego pod dowództwem kpt. Franciszka Młokosiewicza, wspartych przez 60 dragonów francuskich, rozbiło desant 3000 żołnierzy brytyjskich i hiszpańskich dowodzonych przez lorda Blayneya.

1811
16 maja
Bitwa pod Albuerą.
Bitwa pod Albuerą.

Cesarz Francuzów Napoleon I w 1808 r. wysłał do Hiszpanii oddziały złożone z Polaków, które miały wspomóc Francuzów w walkach na półwyspie Pirenejskim. Do jednej z najsłynniejszych bitew z udziałem wojsk polskich doszło 12 mil na południe od Badajoz, pod Albuerą. Starły się tu ze sobą oddziały francusko-polskie marsz. Nicolasa Soulta z wojskami brytyjsko-hiszpańsko-portugalskimi gen. Williama Beresforda. Całodzienna bitwa nie zakończyła się zwycięstwem żadnej ze stron, mimo dużej przewagi liczebnej oddziałów sojuszniczych. Szczególnie duże straty nieprzyjacielowi…
Read More

1812
22 czerwca
W Wyłkowyszkach na Litwie cesarz Francuzów Napoleon I ogłosił swój pierwszy rozkaz oddziałom Wielkiej Armii skoncentrowanym nad granicą z Rosją. W słynnej odezwie Napoleona m.in. czytamy: "Żołnierze! Druga wojna polska zaczęta. Pierwsza skończyła się

W Wyłkowyszkach na Litwie cesarz Francuzów Napoleon I ogłosił swój pierwszy rozkaz oddziałom Wielkiej Armii skoncentrowanym nad granicą z Rosją. W słynnej odezwie Napoleona m.in. czytamy: „Żołnierze! Druga wojna polska zaczęta. Pierwsza skończyła się pod Frydlandem i Tylżą; w Tylży Rosja poprzysięgła wieczne z Francją przymierze i wojnę z Anglią. Dziś łamie swe przysięgi. Przeznaczenie Rosji musi się wypełnić. Czyż sądzi, że przestaliśmy być żołnierzami spod Austerlitz? Stawia nas między hańbą i wojną. Wybór nie…
Read More

24 czerwca
Pod Poniemoniem oddziały Wielkiej Armii cesarza Napoleona przekroczyły graniczną rzekę Niemen. W nocy z 23 na 24 czerwca oddziały inżynieryjne gen. Jeana Eblégo wybudowały w tym celu 3 mosty. Jako pierwsze Niemen przekroczyły oddziały I Korpusu marsz. Nic

Pod Poniemoniem oddziały Wielkiej Armii cesarza Napoleona przekroczyły graniczną rzekę Niemen. W nocy z 23 na 24 czerwca oddziały inżynieryjne gen. Jeana Eblégo wybudowały w tym celu 3 mosty. Jako pierwsze Niemen przekroczyły oddziały I Korpusu marsz. Nicolasa Davouta. Francja i jej sojusznicy aktem tym rozpoczęli działania zbrojne w wojnie z Rosją w 1812 r.