Posiłkowy korpus polski pod dowództwem Stefana Czarnieckiego zdobył okupowaną przez Szwedów Kuldyngę w Danii.
Posiłkowy korpus polski pod dowództwem Stefana Czarnieckiego zdobył okupowaną przez Szwedów Kuldyngę w Danii.
Rok 1658 był trzecim rokiem zmagań polsko-szwedzkich. Wojska Karola X Gustawa, które początkowo w szybkim tempie zajmowały kolejne prowincje polsko-litewskie, napotkały coraz bardziej zacięty opór. Wydarzenia w Rzeczpospolitej zaniepokoiły Duńczyków, którzy obawiali się, iż po zakończeniu wojny w Polsce, będą kolejną ofiarą agresji szwedzkiej. Dlatego po rozbiciu przez Polaków najazdu Jerzego II Rakoczego w 1657 r. król Danii zawarł sojusz z Rzeczpospolitą i z pozostającą z nią w aliansie od 1656 r. Rosją. Dodatkowo króla…
Read More
Wojska polsko-austriackie pod dowództwem hetmana polnego koronnego Jerzego Sebastiana Lubomirskiego przyjęły kapitulację szwedzkiej załogi Torunia dowodzonej przez gen. mjr. Bartholda Hartwiga von Bülow.
Bitwa pod Konotopem, stoczona podczas wojny polsko-moskiewskiej (1654 – 1667). Na odsiecz załogi Konotopa obleganego przez armię carską pod wodzą Aleksjeja Trubeckiego w sile około 55 tys. żołnierzy wyruszyła armia kozacko-polsko-tatarska hetmana kozackiego Iwana Wyhowskiego licząca 40 tys. żołnierzy (16 tys. Kozaków, ok. 4 tys. Polaków i ok. 20 tys. Tatarów). Dowódca carski zwinął oblężenie, żeby rozprawić się z nadciągającą odsieczą. Przeprawił część sił przez rzeczkę Sosnówkę, wiążąc oddziały kozacko-polskie. Hetman kozacki wykorzystał sposobność i uderzył na…
Read More
Wojewoda kijowski Stefan Czarniecki wraz ze swoją dywizją opuścił granice królestwa duńskiego. Polacy przez ponad rok wspierali Brandenburczyków oraz Duńczyków w walce przeciw Szwedom. W Danii pozostał tylko niewielki oddział, który wrócił do kraju w marcu 1660 r.
Zawarto ugodę perejasławską. Syn Bohdana Chmielnickiego, Jurij pod naciskiem wysłannika carskiego zrezygnował ze znacznej części autonomii Ukrainy.
Pokój w Oliwie. Traktat pokojowy, kończący ”potop”, zawarto pomiędzy Rzeczypospolitą a Szwecją w opactwie cystersów w Oliwie. Stronę polską reprezentował wojewoda poznański Jan Leszczyński, natomiast szwedzką Bengt Gabrielsson Oxenstierna oraz Magnus Gabriel De la Gardie. Polska zrezygnowała z większości Inflant z Rygą, w granicach Rzeczpospolitej pozostała tylko południowo-wschodnia ich część, zwana Inflantami Polskimi. Jan II Kazimierz, król Polski zrezygnował z pretensji do tronu Szwecji. Szwedzi natomiast zostali zobowiązani do uznania wolności handlu na Bałtyku oraz…
Read More
Podczas wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 pod Połonką starły się wojska Rzeczypospolitej z armią rosyjską. Oddziały polsko-litewskie liczące ok. 12 tys. żołnierzy pod dowództwem hetmana wielkiego litewskiego Pawła Jana Sapiehy i wojewody ruskiego Stefana Czarnieckiego pobiły 20 tys. Rosjan dowodzonych przez bojara Iwana Chowańskiego.
Nierostrzygnięta bitwa nad rzeką Basią pomiędzy wojskami polsko-litewskimi dowodzonymi przez regimentarza Stefana Czarnieckiego i hetmana wielkiego litewskiego Pawła Jana Sapiehę, a moskiewskimi dowodzonymi przez Jurija Aleksieja Dołgorukowa.
Bitwa pod Cudnowem. Wojsko polskie dowodzone przez hetmanów Stanisława Potockiego i Jerzego Lubomirskiego zwyciężyło w polu armię moskiewską pod wodzą Wasyla Szeremietiewa. Po przegranej oddziały moskiewskie schroniły się do obozu, gdzie były oblegane przez trzy tygodnie.
Kapitulacja wojska moskiewskiego pod Cudnowem przed armią koronną hetmana polnego Jerzego Lubomirskiego.
Utworzenie Związku Braterskiego. Skonfederowane oddziały litewskie zażądały wypłaty zaległego żołdu.
W Królewcu wybuchło powstanie pod wodza Hieronima Rotha, przywódcy opozycji mieszczańskiej w Prusach Książęcych przeciwko rządom Fryderyka Wilhelma Hohenzollerna. Byli oni zwolennikami zjednoczenia Prus Książęcych z Polską. Króla Jan II Kazimierz, mimo obietnic, nie udzielił pomocy powstańcom.
Skonfederowani żołnierze litewscy Związku Braterskiego, przeciwnicy króla Jana II Kazimierza, uprowadzili stronnika królewskiego hetmana polnego litewskiego i podskarbiego wielkiego litewskiego Wincentego Gosiewskiego, a następnie rozstrzelali go.
Ucieczka Jerzego Sebastiana Lubomirskiego na Śląsk, będący wówczas pod władzą Habsburgów. Został on skazany przez sejm na karę śmierci, konfiskatę dóbr i utratę czci za podburzanie szlachty przeciw królowi, próbę przejęcia władzy, zdradę stanu i przekupstwa. Wydarzenie to stało się przyczyną rozpoczęcia wojny domowej w latach 1665-1666 zwanej rokoszem Lubomirskiego.
Król Jan II Kazimierz wydał uniwersał nawołujący do walki z Jerzym Sebastianem Lubomirskim, przywódcą rokoszu przeciw królowi.
W odpowiedzi na ogłoszoną na sejmie informację o skazaniu na banicję i infamię hetmana polnego i marszałka Jerzego Sebastiana Lubomirskiego przez stronnictwo królewskie, we Lwowie pod laską Adama Ostrzyckiego, została zawiązana konfederacja w jego obronie. Konfederaci poparli wygnanego Lubomirskiego. Działania te stały się preludium do wybuchu wojny domowej zwanej rokoszem Lubomirskiego.
Podczas rokoszu Lubomirskiego armia królewska została pobita pod Częstochową.
Starcie niedaleko Inowrocławia pomiędzy wojskami wiernymi Janowi Kazimierzowi, a skonfederowanymi chorągwiami koronnymi i szlachtą popierającą Jerzego Sebastiana Lubomirskiego było najkrwawszą bitwą w wojnie domowej, tzw. rokoszu Lubomirskiego z lat 1665-1666. Siły królewskie, liczące ok. 17-18 tys. żołnierzy, stanęły naprzeciwko rokoszanom w liczbie ok. 15-16 tys. 12 lipca obie armie znalazły się pod wioską Mątwy, oddzielone od siebie rzeczką. Leżała ona nad wąskim brodem, nad zabagnioną doliną Noteci, co miało znaczący wpływ na przebieg starcia. Początkowo…
Read More
We wsi Andruszów, w ówczesnym województwie smoleńskim, przedstawiciel cara Rosji – Atanazy Ordin podpisał rozejm z poselstwem Rzeczypospolitej pod przewodnictwem kanclerza wielkiego litewskiego Krzysztofa Zygmunta Paca. Negocjacje trwały ponad dwa lata. W wyniku rozejmu Rzeczypospolita odzyskiwała Inflanty polskie oraz województwo witebskie i połockie, ale traciła województwa smoleńskie i czernichowskie, Zadnieprzańską Ukrainę (cześć województwa kijowskiego) oraz na dwa lata Kijów, którego Rosjanie już nigdy nie zwrócili.
Początek bitwy pod Podhajcami pomiędzy wojskami polskimi hetmana polnego koronnego Jana Sobieskiego, a Tatarami dowodzonymi przez Krym Gireja i wspomaganymi przez Kozaków. W 1667 r., po rozejmie zawartym przez Rzeczpospolitą z Państwem Moskiewskim, szlachta obawiająca się wzmocnienia władzy królewskiej w oparciu o wojsko, przeforsowała na sejmie uchwałę o redukcji armii koronnej. Decyzję tę podjęto, pomimo trwających walk z Kozakami Piotra Doroszenki, którzy w sojuszu z Chanatem Krymskim, wystąpili przeciwko Rzeczypospolitej, nie godząc się na podział…
Read More
Zakończyła się zwycięsko dla Polaków bitwa pod Podhajcami pomiędzy wojskami polskimi hetmana polnego koronnego Jana Sobieskiego, a Tatarami dowodzonymi przez Krym Gireja, wspomaganą przez Kozaków.
Bitwa pod Bracławiem. Hetman wielki koronny Jan Sobieski zdecydował się uderzyć na zbuntowanych przeciw Rzeczpospolitej Kozaków, osłabionych odejściem na Krym większości wspomagających ich Tatarów. Główne zadanie powierzył dragonii i jeździe. Szybki przemarsz i próba zaskoczenia wojska tatarsko-kozackiego nie powiodła się. Ostrzeżeni w porę Kozacy wycofali sie do górnego miasta, a Tatarzy zajęli dolne. Sobieski postanowił przeprowadzić atak na pozycje tatarskie. Uderzenie Polaków zmusiło Tatrów do ucieczki; pozostawieni sobie Kozacy zdecydowali się poddać zwycięzcy.
Bitwa pod Ładyżynem. Starcie wojsk polsko-kozackich z tatarsko-tureckimi podczas wojny polsko-tureckiej (1672- 1676). Hetman kozacki Michał Chanenko wraz z kasztelanem podlaskim Karolem Łużyckim, dysponując armią liczącą około 7 tys. żołnierzy, ruszyli na odsiecz obleganym kozakom w Ładyżewie. Przyszło im się zmierzyć z wojskami hetmana kozackiego Piotra Doroszenki, którego armia kozacko – tatarska liczyła około 20 tys. żołnierzy. Polacy i Kozacy odnieśli zamierzony cel oswobadzając Ładyżew, jednakże ponieśli znaczne straty.
Lata 60. XVII w. to czas odrodzenia się potęgi Imperium Osmańskiego. Sułtani uporali się z buntami janczarów i powierzyli władzę wezyrom z rodziny Köprülü. Rozpoczęli oni nowy etap ekspansji w dziejach Imperium. Większość elit w Rzeczypospolitej zlekceważyło rysujące się zagrożenie na południowej granicy. Dlatego przybycie do Warszawy 9 grudnia 1671 r. posła tureckiego z pismami sułtana Mehmeda IV i wielkiego wezyra Ahmeda Köprülü wypowiadającymi wojnę Rzeczpospolitej było dla szlachty wielkim zaskoczeniem. W lipcu 1672 r.…
Read More