Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

Facebook Youtube Instagram Tiktok
Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej >>
Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu >>
Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku >>
Muzeum Katyńskie >>
Kup bilet

Kalendarium Dziejów Oręża Polskiego - Oś Czasu

1830
29 listopada
Wybuch Powstania Listopadowego.
Wybuch Powstania Listopadowego.

Po upadku Napoleona w 1815 r., mocą decyzji kongresu wiedeńskiego, Księstwo Warszawskie zostało podzielone między Prusy, które otrzymały Wielkopolskę, a Rosję, która z reszty ziem (z wyłączeniem obszaru Krakowa) utworzyła Królestwo Polskie. Nowe państwo, cieszyło się szeroką autonomią, obejmującą własny sejm, administrację, sądownictwo, szkolnictwo oraz armię, którą gwarantowała konstytucja. Jednak już w kilka lat później na obszarze Królestwa Polskiego zniesiono wolność prasy, wprowadzono cenzurę oraz zaczęła działać nielegalnie tajna policja. Rosjanie i wysocy urzędnicy łamali…
Read More

3 grudnia
Po wybuchu powstania listopadowego Rada Administracyjna Królestwa Polskiego przekształciła się w Rząd Tymczasowy. Jego prezesem został książę Jerzy Adam Czartoryski. Rząd istniał do 21 grudnia 1830 r.

Po wybuchu powstania listopadowego Rada Administracyjna Królestwa Polskiego przekształciła się w Rząd Tymczasowy. Jego prezesem został książę Jerzy Adam Czartoryski. Rząd istniał do 21 grudnia 1830 r.

5 grudnia
Gen. dyw. Józef Chłopicki ogłosił się dyktatorem powstania listopadowego.

Gen. dyw. Józef Chłopicki ogłosił się dyktatorem powstania listopadowego.

18 grudnia
Sejm Królestwa Polskiego ogłosił powstanie listopadowe powstaniem narodowym.

Sejm Królestwa Polskiego ogłosił powstanie listopadowe powstaniem narodowym. 

1831
20 stycznia
Na stanowisko naczelnego wodza w powstaniu listopadowym, po dymisji gen. dyw. Józefa Chłopickiego został powołany przez sejm gen. dyw. ks. Michał Gedeon Radziwiłł.

Na stanowisko naczelnego wodza w powstaniu listopadowym, po dymisji gen. dyw. Józefa Chłopickiego został powołany przez sejm gen. dyw. ks. Michał Gedeon Radziwiłł.

25 stycznia
Detronizacja cara Mikołaja I.
Detronizacja cara Mikołaja I.

Po upadku Napoleona i na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego z istniejącego od 1807 r. Księstwa Warszawskiego stworzono nowe państwo – Królestwo Polskie. Car nadał państwu temu konstytucję, która była podstawą prawną szerokiej autonomii w ramach zaboru rosyjskiego i obejmowała ona m.in.: własny sejm, administrację, sądownictwo, szkolnictwo oraz armię. Od 1815 r., zgodnie z ustaleniami konstytucji Królestwa Polskiego każdorazowy car Rosji był jednocześnie królem Polski. Od 1825 r. był nim Mikołaj I. Łamanie postanowień przez cara…
Read More

5 lutego
Armia rosyjska pod dowództwem feldmarsz. Iwana Dybicza przekroczyła granicę Królestwa Polskiego w celu stłumienia powstania listopadowego.

Armia rosyjska pod dowództwem feldmarsz. Iwana Dybicza przekroczyła granicę Królestwa Polskiego w celu stłumienia powstania listopadowego.

7 lutego
Pierwsza regulacja prawna polskiej flagi: Kompromis między tradycją a nowoczesnością w 1831 roku

Po raz pierwszy regulacja prawna polskiej flagi została przyjęta w uchwale Sejmu Królestwa Polskiego z 7 lutego 1831 na wniosek posła Walentego Zwierkowskiego, wiceprezesa Towarzystwa Patriotycznego, jako propozycja kompromisowa pomiędzy barwą białą – nadaną przez Augusta II Mocnego i proponowaną przez konserwatystów i trójbarwną – biało-czerwono-szafirową – barwami konfederacji barskiej proponowanymi przez Towarzystwo Patriotyczne.

11 lutego
Pod Liwem starły się oddziały wojska polskiego z awangardą armii rosyjskiej feldmarsz. Iwana Dybicza.

Pod Liwem starły się oddziały wojska polskiego z awangardą armii rosyjskiej feldmarsz. Iwana Dybicza. Czoła rosyjskiej stawiła awangarda 2. Dywizji gen. Żymirskiego. Szczególnie zażarcie przeprawy na Liwcu bronił batalion 7. Pułku Piechoty Liniowej i szwadron 1. Pułku Ułanów pod dowództwem mjr. Piotra Wysockiego, bohatera Nocy Listopadowej. Walka Polaków z rosyjskimi saperami, starającymi się odbudować przeprawę na Liwcu zakończyły się dopiero rankiem następnego dnia.

14 lutego
Bitwa pod Stoczkiem. Kawaleria rosyjska dowodzona przez gen. Fiodora Geismara została pobita przez słabszy liczebnie oddział gen. bryg. Józefa Dwernickiego, którego za to zwycięstwo awansowano do stopnia generał dywizji. Ta pierwsza zwycięska potyczka z

Pod Stoczkiem (ob. Stoczek Łukowski) rozegrała się pierwsza bitwa powstania listopadowego. Armia rosyjska feldmarsz. Iwana Dybicza wtargnęła do Królestwa Polskiego kilkoma kolumnami. Jej południowe skrzydło ubezpieczała 2. Dywizja Strzelców Konnych pod dowództwem gen. Fiodora Gejsmara. Osłaniający polskie południowe skrzydło gen. Józef Dwernicki na czele kombinowanego oddziału złożonego z 3 batalionów piechoty i 14 szwadronów kawalerii z 6 działami postanowił rozbić niespodziewanym uderzeniem Rosjan (24 szwadrony kawalerii i 10 dział z prawdopodobnie 2 pułkami kozackimi). Nie…
Read More

17 lutego
Bitwa pod Kałuszynem między 2. Dywizją Piechoty gen. dyw. Franciszka Żymierskiego a awangardą armii rosyjskiej pod wodzą gen. piech. Karla hr. von Tolla.

Bitwa pod Kałuszynem między 2. Dywizją Piechoty gen. dyw. Franciszka Żymierskiego a awangardą armii rosyjskiej pod wodzą gen. piech. Karla hr. von Tolla.

17 lutego
Pod Dobrem stoczono bitwę między polską 3. Dywizją Piechoty płk. Jana Skrzyneckiego oraz częścią 4. Dywizji Piechoty gen. bryg. Piotra Szembeka z VI Korpusem rosyjskim gen. piech. Grigorija Rosena.

Pod Dobrem stoczono bitwę między polską 3. Dywizją Piechoty płk. Jana Skrzyneckiego oraz częścią 4. Dywizji Piechoty gen. bryg. Piotra Szembeka z VI Korpusem rosyjskim gen. piech. Grigorija Rosena.

19 lutego
Gen. dyw. Józef Dwernicki pobił pod Nową Wsią kawalerię rosyjską gen. lejt. Cypriana von Kreutza.

Gen. dyw. Józef Dwernicki pobił pod Nową Wsią kawalerię rosyjską gen. lejt. Cypriana von Kreutza.

19 lutego
Pod Wawrem miała miejsce bitwa oddziałów polskich dowodzonych przez gen. dyw. Franciszka Żymierskiego i gen. dyw. Piotra Szembeka z oddziałami I i VI korpusów rosyjskich gen. kaw. Piotra Pahlena i gen. piech. Grigorija Rosena. Zaskoczone oddziały rosyjski

Pod Wawrem miała miejsce bitwa oddziałów polskich dowodzonych przez gen. dyw. Franciszka Żymierskiego i gen. dyw. Piotra Szembeka z oddziałami I i VI korpusów rosyjskich gen. kaw. Piotra Pahlena i gen. piech. Grigorija Rosena. Zaskoczone oddziały rosyjskie poniosły znaczne straty. Szczególnie mocno wykrwawiły się oddziały jegrów z rosyjskiej 1. Dywizji; jeden z batalionów chorągiew. Po stronie polskiej najcięższe straty poniósł II batalion Pułku Grenadierów Gwardii.

20 lutego
Pierwsza bitwa o Olszynkę Grochowską. 1., 4. i 5. Pułki Piechoty Liniowej odparły kilkugodzinne szturmy armii rosyjskiej na polskie pozycje.

Pierwsza bitwa o Olszynkę Grochowską. 1., 4. i 5. Pułki Piechoty Liniowej odparły kilkugodzinne szturmy armii rosyjskiej na polskie pozycje.

24 lutego
Pod Białołęką oddziały polskiej 1. Dywizji Piechoty gen. dyw. Jana Krukowieckiego powstrzymały i zmusiły do wycofania się oddziały rosyjskiego Korpusu Gwardii dowodzone przez gen. piech. Iwana Szachowskiego.

Pod Białołęką oddziały polskiej 1. Dywizji Piechoty gen. dyw. Jana Krukowieckiego powstrzymały i zmusiły do wycofania się oddziały rosyjskiego Korpusu Gwardii dowodzone przez gen. piech. Iwana Szachowskiego.

25 lutego
Bitwa pod Grochowem – najkrwawsza batalia powstania listopadowego.
Bitwa pod Grochowem – najkrwawsza batalia powstania listopadowego.

Po wybuchu powstania w Warszawie w nocy z 29 na 30 listopada 1830 r. car Mikołaj I skierował, początkowo przygotowywaną do interwencji w Belgii i Francji, armię rosyjską pod dowództwem feldmarsz. Iwana Dybicza do stłumienia polskiego zrywu niepodległościowego. Do największego starcia między polską i rosyjską armią doszło na przedpolu Warszawy 25 lutego 1831 r. pod Grochowem (dziś dzielnica Warszawy). Trzon głównych sił rosyjskich uderzył frontalnie na polskie pozycje, do których kluczem był znajdujący się w…
Read More

26 lutego
Naczelnym wodzem armii polskiej w powstaniu listopadowym został gen. dyw. Jan Skrzynecki.

Naczelnym wodzem armii polskiej w powstaniu listopadowym został gen. dyw. Jan Skrzynecki.

26 lutego
Rokowania polsko-rosyjskie podczas powstania listopadowego. Rosjanie zerwali je nie chcąc zagwarantować konstytucji Królestwa Polskiego.

Rokowania polsko-rosyjskie podczas powstania listopadowego. Rosjanie zerwali je nie chcąc zagwarantować konstytucji Królestwa Polskiego.

2 marca
Pod Puławami, mimo obrony Rosjan, korpusowi gen. dyw. Józefa Dwernickiego udało się przeprawić na prawy brzeg Wisły.

Pod Puławami, mimo obrony Rosjan, korpusowi gen. dyw. Józefa Dwernickiego udało się przeprawić na prawy brzeg Wisły.

3 marca
Zajęcie Lublina i Zamościa przez korpus gen. dyw. Józefa Dwernickiego, po zwycięskiej bitwie pod Kurowem nad kawalerią rosyjską gen. Kawera i płk. Tuchaczewskiego.

Zajęcie Lublina i Zamościa przez korpus gen. dyw. Józefa Dwernickiego, po zwycięskiej bitwie pod Kurowem nad kawalerią rosyjską gen. Kawera i płk. Tuchaczewskiego.

26 marca
Początek powstania listopadowego na Litwie.
Początek powstania listopadowego na Litwie.

Już w lutym 1831 r. doszło do pierwszych wystąpień przeciw poborowi rekruta w Sałantach i Ginteliszkach, ale zostały one łatwo rozbite przez carskie wojska. 26 marca powstańcze partie zajęły Rosienie na Litwie, zapoczątkowywując tym samym walki zbrojne na Ziemiach Zabranych. Dwa dni po zajęciu Rosień, powstańcy zajęli Telsze, Szawle i Poniewież, a w ciągu pierwszego tygodnia kwietnia rozbrojono rosyjskie kompania garnizonowe w Janowie i Wiłkomierzu. Na wyzwolonych obszarach powstańcy zaczęli organizować administrację cywilną i wojskową…
Read More

31 marca
Bitwy pod Wawrem i Dębem Wielkim.

W bitwach pod Wawrem i Dębem Wielkim rosyjskie oddziały osłonowe pod dowództwem gen. piech. Grigorija Rosena i gen. Fiodora Gejsmara z VI Korpusu zostały rozbite przez Wojsko Polskie, dowodzone przez gen. dyw. Jana Skrzyneckiego. W boju wyróżnili się polscy karabinierzy i 2. Pułk Strzelców Konnych, którzy rozbili w pościgu i po ciężkiej walce rosyjski Litewski Pułk Ułanów oraz kilka czworoboków piechoty nieprzyjaciela. Rosjanie stracili ok. 2000 zabitych i rannych oraz co najmniej 12 armat. Do…
Read More

2 kwietnia
Pod Kałuszynem II Korpus Kawalerii polskiej gen. bryg. Tomasza Łubieńskiego rozbił ariergardę rosyjską VI korpusu. Do polskiej niewoli dostało się 4000 Rosjan.

Pod Kałuszynem II Korpus Kawalerii polskiej gen. bryg. Tomasza Łubieńskiego rozbił ariergardę rosyjską VI korpusu. Do polskiej niewoli dostało się 4000 Rosjan.

10 kwietnia
Oddziały polskiej kawalerii pod dowództwem gen. dyw. Ludwika Kickiego i płk. Michała Mycielskiego odniosły zwycięstwo pod Domanicami nad znacznie liczniejszą brygadą huzarów rosyjskich gen. Sieversa.

Oddziały polskiej kawalerii pod dowództwem gen. dyw. Ludwika Kickiego i płk. Michała Mycielskiego odniosły zwycięstwo pod Domanicami nad znacznie liczniejszą brygadą huzarów rosyjskich gen. Sieversa.