W dniach 20–21 października 2026 r. w Muzeum Wojska Polskiego na warszawskiej Cytadeli oraz w Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Ossowie odbył się I Kongres Klubu Chwały Oręża Polskiego. Przedstawiciele muzeów, instytucji kultury i organizacji społecznych oraz eksperci spotkali się, aby rozmawiać o ochronie dziedzictwa militarnego i rozwoju muzealnictwa wojskowego. Hasłem wydarzenia było „Muzea oręża polskiego – zbiory, bezpieczeństwo, edukacja i współpraca”.
Kongres był okazją do spotkania środowiska skupionego wokół Klubu Chwały Oręża Polskiego, do którego należy już 40 muzeów z całej Polski. Dwudniowy program połączył prezentacje instytucji członkowskich, wystąpienia eksperckie i dyskusje z poznawaniem ekspozycji oraz wydarzeniem artystycznym.
Pierwszy dzień obrad odbył się w siedzibie Muzeum Wojska Polskiego na warszawskiej Cytadeli. Kongres otworzył dyrektor MWP i prezes Klubu Chwały Oręża Polskiego, prof. dr hab. Bogusław Pacek. Uczestników powitał również podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Stanisław Wziątek, który odczytał list wicepremiera, ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza.
W liście szef MON podkreślił znaczenie ochrony dziedzictwa polskiego oręża oraz rolę muzeów w zachowywaniu pamięci historycznej. „Ochrona tego dziedzictwa jest nie tylko wyrazem szacunku dla przeszłości, lecz również zobowiązaniem wobec przyszłych pokoleń” – napisał do uczestników Kongresu.
Podczas sesji przedstawiciele muzeów i instytucji członkowskich prezentowali swoje zbiory, działalność naukową i edukacyjną oraz realizowane projekty. Wystąpienia pozwoliły poznać różnorodność placówek, ich specjalizacje i doświadczenia, a także wskazać obszary, w których możliwe jest podejmowanie wspólnych działań.
Ważne miejsce w programie zajęły zagadnienia bezpieczeństwa zbiorów i ochrony dóbr kultury w czasie kryzysu i wojny. Omawiano również kwestie gospodarowania mieniem, przygotowywania ekspozycji oraz edukacyjnej roli muzeów. Rozmowy dotyczyły zarówno codziennych zadań placówek, jak i wyzwań wymagających współpracy całego środowiska.
Zwieńczeniem pierwszego dnia był koncert Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego „Od kontusza do munduru”. Artyści zaprosili publiczność w muzyczną podróż przez polską historię i tradycję. Pieśniom żołnierskim i melodiom narodowym towarzyszyły prezentacje baletowe oraz kostiumy nawiązujące do strojów szlacheckich, ludowych i mundurów wojskowych. W repertuarze znalazły się m.in. „Czerwone maki na Monte Cassino”, „Serce w plecaku”, „O mój rozmarynie”, „Karpacka Brygada” i „W stepie szerokim”.
Drugiego dnia uczestnicy spotkali się w Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Ossowie, oddziale Muzeum Wojska Polskiego. Wystąpienia eksperckie rozpoczął pełnomocnik dyrektora MWP ds. programowych Witold Głębowicz, który przedstawił historię ekspozycji Muzeum Wojska Polskiego na przestrzeni ostatniego półwiecza.
Kolejne wystąpienia i dyskusje poświęcono przechowywaniu, eksponowaniu i udostępnianiu zbiorów. Poruszano także zagadnienia popularyzacji wiedzy historycznej oraz opieki nad miejscami pamięci. Uczestnicy wymieniali doświadczenia dotyczące pracy ze zbiorami i sposobów przybliżania historii odbiorcom.
Częścią programu było również zwiedzanie wystawy stałej Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Oprowadzanie kuratorskie poprowadził kierownik placówki Marcin Ołdak, przybliżając uczestnikom ekspozycję poświęconą jednemu z najważniejszych wydarzeń w dziejach Polski.
I Kongres Klubu Chwały Oręża Polskiego stworzył przestrzeń do nawiązania kontaktów i rozwijania współpracy między instytucjami zajmującymi się historią polskiego oręża. Dwa dni rozmów pokazały, jak wiele wspólnych wyzwań łączy muzea o różnej skali działalności i profilu zbiorów. Wymiana wiedzy oraz dobrych praktyk będzie podstawą dalszych działań Klubu w zakresie ochrony zabytków, edukacji i popularyzacji historii.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom, prelegentom, partnerom, gościom i artystom za udział w Kongresie oraz zaangażowanie w budowanie współpracy na rzecz dziedzictwa polskiego oręża. Kolejne spotkanie Klubu Chwały Oręża Polskiego zaplanowano na czerwiec.
