17 września, w 87. rocznicę agresji Związku Sowieckiego na Polskę, w Muzeum Katyńskim odbył się III Uroczysty Apel „Na Straży Pamięci”. Uroczystość była wyrazem hołdu dla ofiar sowieckich represji, w tym polskich oficerów zamordowanych w ramach Zbrodni Katyńskiej.
Obchody rozpoczęły się w Prawosławnej Katedrze Wojskowej w Warszawie, gdzie odprawiona została Boska Liturgia z okazji 1 rocznicy kanonizacji Męczęnników Katyńskich. Następnie uczestnicy udali się do Muzeum Katyńskiego na główną część uroczystości.
Zgromadzonych gości powitał Dyrektor Muzeum Wojska Polskiego prof. dr hab. Bogusław Pacek. W swoim wystąpieniu podkreślił jak ważne jest zachowanie pamięci o ofiarach sowieckiej agresji i Zbrodni Katyńskiej oraz przekazywanie jej kolejnym pokoleniom.
Do uczestników uroczystości zwróciła się Prezes Federacji Rodzin Katyńskich Izabella Sariusz-Skąpska. Jej wystąpienie przypomniało o osobistym i rodzinnym wymiarze Zbrodni Katyńskiej oraz o doświadczeniu rodzin, które przez dziesięciolecia zabiegały o ujawnienie prawdy o losie swoich bliskich.
Podczas uroczystości odczytano list Wicepremiera, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza skierowany do uczestników obchodów. List w imieniu Ministra odczytała Kinga Kołodziejczak, Zastępca Dyrektora Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Ministerstwa Obrony Narodowej. Minister zwrócił uwagę na znaczenie zachowania pamięci o ofiarach sowieckich represji oraz troski o prawdę historyczną.
List do uczestników uroczystości skierował również Lech Parell, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W jego imieniu list przeczytała Anna Dąb-Kostrzewska, kierownik Centrum Edukacji Historyczno-Patriotycznej. W przesłaniu podkreślono znaczenie pamięci o ofiarach sowieckich represji oraz potrzebę zachowania prawdy o wydarzeniach, które przez lata były przemilczane i fałszowane.
W programie uroczystości znalazło się również wystąpienie Mikołaja Orzechowskiego, ucznia klasy IV, który w imieniu zgromadzonej młodzieży odczytał przygotowany na tę okazję list, za co serdecznie podziękował w krótkich, żołnierskich słowach kpt. hm. Janusz Komorowski, Prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Hołd przy Epitafium Katyńskim
Jednym z najważniejszych momentów obchodów była modlitwa ekumeniczna oraz ceremonia przy Epitafium Katyńskim. W miejscu upamiętniającym ofiary delegacje złożyły wieńce i kwiaty.
Uroczystości towarzyszyła wojskowa asysta honorowa. Ceremonia miała charakter zarówno państwowy, jak i osobisty, przypominając nazwiska, życiorysy i losy osób, które padły ofiarą sowieckiego systemu represji.
III Uroczysty Apel „Na Straży Pamięci” stał się również okazją do spotkania przedstawicieli instytucji publicznych, środowisk kombatanckich, rodzin katyńskich, Wojska Polskiego oraz młodzieży szkolnej.
„Elita Narodu. Oficerowie rezerwy Wojska Polskiego w katyńskich dołach śmierci”
Kolejną częścią obchodów było otwarcie w Muzeum Wojska Polskiego wystawy „Elita Narodu. Oficerowie rezerwy Wojska Polskiego w katyńskich dołach śmierci”, przygotowanej przez Centralną Bibliotekę Wojskową i Muzeum Wojska Polskiego.
Ekspozycja przybliża sylwetki oficerów rezerwy Wojska Polskiego zamordowanych przez NKWD. Przypomina, że wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej znajdowali się przedstawiciele wielu środowisk przedwojennej Polski, między innymi lekarze, prawnicy, nauczyciele, naukowcy, urzędnicy, inżynierowie i przedstawiciele świata kultury. Ich śmierć była nie tylko tragedią tysięcy rodzin, ale również ogromną stratą dla polskiego państwa i społeczeństwa.
Wystawę otworzyli Dyrektor Muzeum Wojska Polskiego prof. dr hab. Bogusław Pacek, Dyrektor Centralnej Biblioteki Wojskowej dr Jan Tarczyński oraz Prezes Federacji Rodzin Katyńskich Izabella Sariusz-Skąpska.
Po otwarciu ekspozycji odbył się koncert Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego, który zakończył oficjalną część obchodów.
Wspólnie na straży pamięci
III Uroczysty Apel „Na Straży Pamięci” został zorganizowany przy współpracy Centralnej Biblioteki Wojskowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Muzeum Katyńskiego.
Dziękujemy przedstawicielom instytucji, organizacji, rodzin katyńskich, Wojska Polskiego oraz wszystkim gościom, którzy wzięli udział w tegorocznych uroczystościach.
Szczególne podziękowania kierujemy do młodzieży, nauczycieli i opiekunów reprezentujących:
Technikum Weterynaryjne w Warszawie,
125. Liceum Ogólnokształcące im. Waldemara Milewicza w Warszawie,
I Liceum Ogólnokształcące CN-B im. Polskich Spadochroniarzy w Białymstoku,
I Liceum Ogólnokształcące PUL im. 111. Eskadry Myśliwskiej w Wołominie,
Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Młodzieży Nr 1 im. Jerzego Krupy w Sochaczewie,
Technikum w Gostynińskim Centrum Edukacyjnym w Gostyninie,
Niepubliczne Technikum im. 72. Pułku Piechoty w Radomiu Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Kielcach,
Zespół Szkół Ponadpodstawowych w Białobrzegach,
Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół im. Ignacego Mościckiego w Zielonce,
Liceum Ogólnokształcące im. Bitwy Warszawskiej 1920 Roku w Urlach,
Technikum Lotnicze w Nagoszewie,
Zespół Szkół Ponadpodstawowych Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Tomaszowie Mazowieckim.
Obecność młodzieży podczas uroczystości była ważnym elementem tegorocznego spotkania i świadectwem zainteresowania historią wydarzeń, które przez dziesięciolecia były w Polsce przemilczane lub zakłamywane.
17 września pozostaje datą przypominającą o jednym z najbardziej tragicznych doświadczeń w historii Polski XX wieku. Uroczystości „Na Straży Pamięci” są okazją do oddania hołdu ofiarom, przypomnienia ich losów oraz zachowania prawdy o wydarzeniach, które na trwałe zapisały się w historii naszego kraju.
